Sesamum indicum bitkisinden elde edilen yağın gümüş sulfodiazin (silverdin) ile yanık iyileşmesi üzerine etkisinin karşılaştırılması

Allakhverdiyev B, Sesamum indicum bitkisinden alınan yağın gümüş sulfodiazin(silverdin) ile yanık iyileşmesi üzerine etkisinin karşılaştırılması. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı Tıpta Uzmanlık Tezi, Eskişehir 2025. Vasküler nekrotik dokuya neden olmaları ve enfeksiyonlara yatkınlık yaratmaları nedeniyle, başta yanık yaraları olmak üzere çeşitli yara türleri önem taşır.Yanık yarasının ana sonucu derinin epidermal bütünlüğünün kaybıdır. Termal, elektriksel ve kimyasal yaralanmalar bu yaraların en yaygın nedenleridir. Genler, sitokinler,kemokinler ve cerrahi yoluyla yara iyileşmesini yönetmek için klinisyenler tarafından birçok çaba sarf edilmiştir.Tedavi edilmeyen bir yanık yarası genellikle 72 saat içinde ilerleyerek tedaviyi zorlaştırır,hastanede kalış süresini uzatır, maliyetleri artırır ve yara izi kalma olasılığı farkedilemez hale gelir.Orta derecede etkinliği sayesinde, hiç veya daha az toksisite, düşük maliyet ve bitkisel ürünlerin daha fazla bulunabilirliği, araştırma için en iyi alternatiflerden biridir. Literatürde yanık yaralanmalarını iyileştirmek için bitkisel ilaçların kullanıldığı çok sayıda rapor bulunmaktadır .Bu bitkilerden biri de Sesamum indicum bitkisidir.Sesamum indicum L. (Susam),Pedaliaceae familyasına aittir.Tohumun çeşitli biyoaktif bileşenlerinin arasında hayati mineraller, vitaminler, fitosteroller, çoklu doymamış yağ asitleri, tokoferoller ve sesamin ve sesamolin gibi benzersiz lignan sınıfları rapor edilmiştir. Lignanlar olarak adlandırılan bir grup fenilpropanoid, tokoferoller ve fitosterollerle birlikte bulunur ve antioksidan özellikleri sayesinde reaktif oksijen türlerine karşı savunma sağlar .Antioksidanlar ve biyoaktif bileşikler açısından zengin bir kaynak olan susam tohumları, yara iyileşmesi üzerinde farklı etkilere işaret ederek yanıkları tedavi etmek için de kullanılmıştır. Ayrıca susam, lipit peroksidasyon sürecini inhibe edebilen, kollajen dokulara kan akışını artıran, fibril kollajen ömrünü arttıran ve hücre hasarlarını azaltabilen maddeler içerir . Bu çalışmada sesamum indicum bitkisinden elde edilen yağın gümüş sulfodiazin (silverdin) ile yanık iyileşmesi üzerine etkisi karşılaştırılmıştır.Alınan sonuçların yanık yarası iyileşmesi üzerinde susam tohumu yağının gümüş sulfodiazine göre bazı parametrelerde üstünlüğü görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Yanık yarası, silverdin, susam tohumu yağı