Impact of HMI on driver trust for level 4 autonomous drive long haulage trucks

Uzun yol çekicileri için geliştirilmekte olan ve sınırlı parkurlarda sürücü müdahelesine ve gözlemine gerek olmadan gidebilen Seviye 4 otonom sürüş sistemlerinin, yol güvenliğini arttırması, çekici sürücülerinin çalışma şartlarını iyileştirmesi ve yolculuk esnasında dinlenmelerine imkan tanıması gibi faydaları olacağı beklenmektedir. Sistemin teknik geliştirme çalışmalarına paralel olarak çekici sürücülerinin otonom sürüş teknolojisini kabul etmelerindeki faktörleri ve özellikle bu teknolojiye duydukları güveni kullanıcı odaklı tasarım geliştirme bakış açısıyla incelemek, bu teknolojinin sürücülerinin çalışma ve yaşam şartlarına adaptasyonu açısından önemlidir. Araştırmanın amacı çekici araçların kabin içindeki ekran arayüz içerik tasarımının Seviye 4 otonom sürüş sistemi teknolojisine olan güveni sağlamaktaki etkisini değerlendirmektir. Çekici sürücülerinin mevcut durumda bu teknolojiye duydukları güven durumunu anlamak ve otonom sistem durumu ve bilgi paylaşımına dair ekran arayüz içerik tasarımlarının güven duygusunu nasıl desteklediğini irdelemek için 12 çekici sürücüsü ile görüşmeler yapılmıştır. Kağıt prototipler şeklinde hazırlanan ekran içerik arayüz tasarım önerileri sürücülerinin incelemesine sunulmuş, toplanan bilgilerle çekiciler özelinde Seviye 4 otonom sürüş sistemine olan güvene olumlu etkileri tartışılmıştır. Görüşme sorularının hazırlanması ve hangi sürüş manevralarının görüşmeye dahil edileceğinin belirlenmesi amacıyla bir ön anket hazırlanmış ve 9 sürücüye dağıtılmıştır. Görüşme ve ankette yer verilen otonom sürüşe dair güven olgusunu etkileyen faktörler hem psikoloji dalında, hem de makina-insan arayüzü alanlarında literatür incelemesi yapılarak tespit edilmiştir. Elde edilen bilgiler ışığında çekici sürücülerinin otonom sürüş sistemine güvenmesinin aslen sistem yeterliliğinin tecrübe edilmesi ile oluşacağı, ama tek başına yeterli olmayacağı çıkarımına ulaşılmıştır. Ekran arayüz içerik tasarımlarının yolculuk boyunca güven duygusunun pekişmesinde önemli bir rolü olduğu, özellikle değişen hava koşullarında sistemin tutarlı bir sürüş sergileyeceğine, manevralar esnasında sistem durumu ve bilgi akışını şeffaf şekilde sağlayarak sürücülerin kendilerini emniyette hissetmelerine, yolu ve diğer araçları izleme ihtiyaçlarına doğru şekilde cevap vererek güven oluşumunu destekleyeceği görülmüştür. Çalışmada sürüşü devrederek uzun süreli otonom teknolojisini kullanarak seyahat etmenin çekici sürücüleri için büyük bir değişim olduğu anlaşılmıştır. Bugünkü yolculuklarında sürücülerin değişen şartlara göre pek çok durumsal kararlar verdikleri, seyir esnasında oluşabilecek tüm olumsuzlukları önden düşünerek sıfır risk ile bir sürüş profili sergilerdikleri bilgisi ışığında, sistem durumunu ve bilgi akışını şeffaf şekilde sağlayacak ekran arayüz içerik tasarımlarının otonom sürüş teknolojisinin benimsenmesini olumlu etkileyeceği sonucu elde edilmiştir.