Şeyhülislâm Hocazâde Es'ad Mehmed Efendi'nin Fezâʾil-i Cum'a adlı eseri (İnceleme- metin)

Fezâʾil-i Cum'a, XVII. yüzyılın ilk çeyreğinde Osmanlı Türkçesi ile telif edilmiş bir eserdir. Eserin elimizdeki tek nüshası Süleymâniye Kütüphanesi Hamidiye Koleksiyonu'nda 539 numarada kayıtlıdır. Eserde Müslümanlar için haftanın en fazîletli günü olarak kabul görmüş cuma günü ve bu günde özel olarak yerine getirilen nâfile ibadetler konu edilmiştir. Eserde ana tema işlenirken naslardan yapılan alıntılar ve tercümeler, dil tahlilleri ile dinî kaynaklardan referanslar yoluyla tartışma üslubunun benimsendiği görülmektedir. Eser, Arapça bir risâlenin Osmanlı Türkçesine tercümesidir. Ancak birebir tercüme olmayıp müellif tarafından yapılan açıklama ve eklemelerle telif-tercüme hüviyeti kazanmıştır. Eser, mensur bölümlere ek olarak Türkçe ve Arapça manzum bölümler de ihtiva etmektedir. Çalışmamızda eserin Hocazade Es 'ad Mehmed Efendi tarafından yazıldığı ve müellifin biyografik bilgileri tespit edilmiş, Türk İslâm Edebiyatı ve fazîletnâme litratüründeki konumu değerlendirilmiştir. Ayrıca eserin mensur ve manzum bölümleri muhteva ve şekil özellikleri bakımından incelenerek transkripsiyonlu metni ortaya konmuştur. Anahtar Kelimeler: Türk İslâm Edebiyatı, fazîletnâme, telif-tercüme, Hocazâde Es'ad Mehmed Efendi, Fezâʾil-i Cum'a.