Sıfır değerlikli demir ile reaktif mavi 220 boyarmaddesinin giderimi

Boyarmaddeler biyolojik ayrışabilirlikleri düşük olan oldukça renkli polimerlerdir ve kirleticilerin önemli bir grubunu oluştururlar. Boyarmaddeler güneş ışığının geçirgenliğini azaltarak sucul bitkilerin fotosentetik aktivitesini engellerler ve bazı sucul organizmalara toksik olabilirler. Yaygın olarak kullanılan boyarmaddeler reaktif, dispers, asit ve direkt boyarmaddelerdir. Reaktif boyarmaddeler renk tonlarının çeşitli olması, parlak renkleri ve kolay uygulanabilirliklerinden dolayı tekstil, kâğıt, plastik, deri, kozmetik ve ilaç gibi çeşitli endüstrilerde yaygın olarak kullanılmaktadır. Reaktif boyarmaddeler suda çözünebildiklerinden dolayı klasik arıtma prosesleri ile giderilemezler. Atıksulardan boyarmaddelerin giderimi için adsorpsiyon, koagülasyon, flokülasyon, membran filtrasyonu gibi fiziksel ve kimyasal prosesler mevcuttur. Ancak bu yöntemlerin düşük giderim verimi veya yüksek maliyetleri onların uygulanmasını sınırlar. Bu nedenle atıksudan boyarmaddelerin gideriminde etkili alternatif arıtımların bulunmasına ihtiyaç vardır. Sıfır değerlikli demir toksik olmaması, bol bulunması, ucuz olması ve üretiminin kolay olması nedeniyle son yıllarda boyarmaddeler, inorganikler, nitroaromatik bileşenler, ağır metaller gibi toksik ve dirençli kirleticilerin arıtımında kullanılması araştırılmaktadır. Bu çalışmada sulu ortamda Reaktif Mavi 220 (RB220) boyarmaddesinin mikro ve nano ölçekli sıfır değerlikli demir ile giderimi incelenmiştir. RB220, reaktif boyarmaddeler sınıfının formazan tipine ait bir boyarmaddedir. Çözeltinin başlangıç pH'ı, sıfır değerlikli demir dozajı, başlangıç RB220 konsantrasyonu ve sıcaklık gibi işletme parametrelerinin renk giderme verimi üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir. Renk giderme veriminin pH'a büyük ölçüde bağlı olduğu ve düşük pH'ta yüksek renk giderme verimi elde edildiği görülmüştür. Optimum şartlarda mikro ve nano ölçekli sıfır değerlikli demir ile yaklaşık %99 renk giderme verimi elde edilmiştir. Renk giderme kinetikleri birinci-derece kinetiğe uymuştur.