Siirt ilinde bağ alanlarında zararlı asma ağustosböceği (Klapperichicen (=Chloropsalta) viridissima (Hemiptera: Cicadidae)] üzerinde araştırmalar

Bu çalışma 2022 yılında Siirt ili bağ alanlarında zararlı Asma ağustosböceği (Klapperichicen viridissima Walk)'nin yayılışı, populasyon yoğunluğu, zarar durumu ve mücadeleye esas kritik dönemlerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Çalışmalar 6 ilçede (Merkez, Baykan, Kurtalan, Pervari, Şirvan ve Tillo ilçeleri), 15 köyde ve 57 bağda yürütülmüştür. Çalışmalarda göz ile inceleme metodu kullanılmıştır. Yayılış alanını belirlemek için survey yapılan bağlarda genel bir gözlem yapılmış ve bağı temsil edecek sayıda omca göz ile kontrol edilmiştir. Asma ağutosböceği ergini, nimfi, nimf gömleği, çıkış deliği ve yumurta koyma zararı görülen bağlar bulaşık kabul edilmiştir. Dört ilçede ve her ilçede bir bağda haftalık yapılan kontrollerle nimf çıkış delikleri ve son dönem nimf gömlekleri sayılarak ergin çıkış seyri ve yoğunluğu belirlenmiştir. Zarar durumunu belirlemek için nimf zararı görülen bağlardaki omca gelişimleri ve yumurta bırakılan bir yıllık sürgünlerdeki bulaşıklık oranı belirlenmiştir. Erginlerin ilk çıkışı, en fazla çıkış dönemi, doğada bulunma süreleri, ilk yumurta bırakma ve ilk yumurtaların açılış dönemleri yapılan kontrollerle saptanmıştır. Çalışma sonucunda Siirt ilindeki tüm ilçe ve köylerde yapılan gözlemler sonucunda bağların %82'sinin Asma ağustosböceği ile bulaşık olduğu saptanmıştır. Zararlının populasyon yoğunluğunun ilçeden ilçeye ve bağdan bağa farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Zararlının populasyon yoğunluğu en yüksek Tillo ilçesindeki bağda (29 nimf gömleği/omca) en düşük yoğunluk ise Kurtalan ilçesindeki bağda (5 nimf gömleği/omca) saptanmıştır. Sürgünlerdeki yumurta bırakma zararı ve sürgün bulaşıklığı %3-8 arasında değiştiği tespit edilmiştir. Nimf zararı görülen asmalarda gelişme geriliği, bodurlaşma, çalılaşma boğum aralarında kısalma, yaprakta küçülme ve verim düşüklüğü görülmüştür. Nimf zararının sulanmayan goble şeklinde yetiştiricilik yapılan ve pekmezlik çeşit olan Sinceri çeşidinde daha fazla olduğu belirlenmiştir. Erginlerin haziran ayı başından itibaren çıkış yaptıkları en fazla ergin çıkışının temmuz sonu ağustos başında olduğu ve erginlerin ağustos ayının üçüncü haftasına kadar bağ alanlarında bulunduğu görülmüştür. İlk yumurta açılımının temmuz ayı ortalarında başladığı ve ağustos sonuna kadar yumurta açılımının sürdüğü saptanmıştır. Bağlarda sulama, gübreleme, budama ve sürüm gibi işlemlerin zamanında yapılarak omcaların kuvvetli bulundurulması, mayıs sonunda nimf populasyonun düşürülmesi amacıyla 10-15 cm derinlikte bağın sürülmesi, temmuz ortasından itibaren yumurta bırakılan sürgünlerin kesilip güneşe maruz bırakılması ya da bağdan uzaklaştırılması Asma ağustosböceğinin zararını ve yoğunluğunu düşürmede etkili olacağı kanaatine varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Bağ, bulaşıklık oranı, Klapperichicen viridissima Walk, populasyon yoğunluğu, yayılışı, zarar durumu