Aedes aegypti'yi hedefleyen vektör kontrol kimyasallarının aktivitesinin ve akuatik toksisitelerinin tahmini üzerine bir in siliko yaklaşım

Sivrisinek Aedes aegypti Zika, dengue ateşi, sarı humma, chikungunya artritine neden olan virüsleri ileten ana vektör olarak bilinmektedir. Vektörün kontrolü bu tür salgınların yayılmasını önlemek için önemli bir stratejidir. Bununla birlikte, vektör kontrolü, sivrisineklerin böcek öldürücülere karşı artan direnci nedeniyle tehdit altındadır. Öte yandan, bu böcek öldürücülerin yoğun kullanımının çevresel etkileri endişe vericidir. Bu çalışmada, bitki kaynaklı bileşiklerin larvisidal aktivitesi, kantitatif bir yapı-aktivite ilişkisi (QSAR) analizine tabi tutulmuştur. Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) tarafından belirlenen kriterlerine uygun geçerli bir QSAR modeli, QSARINS 2.2.2 yazılımı kullanılarak üretilmiş, üretilen model hem dahili hem de harici olarak doğrulanmıştır. Modelin harici tahmin özelliği deneysel veri içermeyen kimyasallarla test edilmiş, yapısal kapsamının %95.3 olduğu görülmüştür. En toksik ve en az toksik bitki bazlı larvisidler belirlenmiştir. Piperidin türevleri Aedes aegypti larvası üzerinde oldukça etkili bulunmuştur. Ayrıca, Piper nigrum bitkisi bitki bazlı larvisid kaynağı olarak dikkat çekici bulunmuştur. İlave olarak, güvenli bir larvisid önermek için larvisidlerin sucul sistemlerde yaşayan hedef olmayan organizmalara toksisitesi, daha önce Çevre Bilimleri Enstitüsü, Ekotoksikoloji ve Kemometri Laboratuvarı grubu tarafından geliştirilen üç temsili sucul türe (alg, balık ve planaryan) yönelik akut toksisite ve sitotoksisite modelleri kullanılarak değerlendirilmiş ve üç organizma çeşidi için en toksik larvisidler belirlenmiştir