Sisplatin ile oluşturulan nefrotoksisite modelinde saf likopen ile aynı miktarda likopen içeren karpuz suyunun renoprotektif etkilerinin karşılaştırılması

Amaç: Sisplatin ile oluşturulan deneysel nefrotoksisite modelinde likopen ve karpuz suyunun böbrek fonksiyon parametreleri, serum elektrolit düzeyleri, oksidatif stres ve böbrek hasarını yansıtan biyokimyasal ve histopatolojik belirteçler üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi hedeflendi. Materyal ve Metod: Sıçanlar kontrol, sisplatin, sisplatin+likopen ve sisplatin+karpuz suyu olmak üzere dört gruba ayrıldı. 7 mg/kg sisplatin tek doz intraperitoneal yolla, 4 mg/kg likopen ve HPLC ile miktar tayini yapılarak elde edilen 4 mg/kg likopen eşdeğeri karpuz suyu 10 gün boyunca oral yolla verildi. Deney sonunda serum örneklerinden BUN, Cr ve elektrolitler; böbrek dokularından MDA, GSH, SOD ve CAT düzeyleri ölçüldü. Ayrıca glomerüler hasar, tübüler dejenerasyon, nekroz/apoptoz, lümen tıkanıklığı, interstisyel yangı ve tübüler bazal membran kalınlığı histopatolojik olarak değerlendirildi. Bulgular: Sisplatin uygulanan grupta biyokimyasal parametrelerde bozulma, elektrolit dengesizliği ve oksidatif stres artışı gözlendi (p<0,05). Karpuz suyu, BUN ve Cr düzeylerinde belirgin düşüş sağlarken, elektrolit dengesini kısmen düzeltdi ve oksidatif stres göstergelerinde anlamlı iyileştirme oluşturdu (p<0,05). Histopatolojik incelemede, sisplatin grubunda glomerüler hasar ve tübüler nekroz ile lümen tıkanıklığı belirgin iken, karpuz suyu ve likopen uygulanan gruplarda özellikle tübüler lümen tıkanıklığı ve interstisyel yangıda kısmi iyileşme gözlendi; likopen grubunda en belirgin histolojik düzelme lümen tıkanıklığının azalması şeklindedir. Sonuç: Karpuz suyunun antioksidan bileşenleri, sisplatine bağlı nefrotoksisiteyi biyokimyasal ve histopatolojik düzeyde azaltmaktadır. Bu bulgular, karpuz suyunun böbrek fonksiyonlarını koruyarak nefrotoksisiteyi önlemede veya şiddetini azaltmada destekleyici bir rol oynayabileceğini göstermektedir. Anahtar kelimeler: Karpuz suyu, Likopen, Nefrotoksisite, Oksidatif Stres, Sisplatin.