Sistemik izotretinoin tedavisi alan akne vulgaris hastalarında ortaya çıkabilecek böbrek hasarının değerlendirilmesi

Akne vulgaris pilosebase ünitenin kronik inflamatuvar bir hastalığıdır. Adölesanlarda ve genç erişkinlerde %85'e varan sıklıkta görülebilmektedir. Sistemik izotretinoin, konvansiyonel tedaviye yanıt vermeyen orta-şiddetli akne vulgaris tedavisinde uzun zamandır kullanılan oldukça etkili bir ilaçtır. Etkili olmasının yanı sıra çok sayıda yan etkisi de bulunmaktadır. İzotretinoinin böbrek üzerindeki yan etkisinin vurgulandığı az sayıda vaka raporunda böbrek yetmezliği, nefrotik sendrom, tübülointerstisyel nefrit ve hematüriye neden olabildiği bildirilmiştir. Bu çalışmada; akne vulgaris tanısıyla sistemik izotretinoin kullanan hastalarda rutin laboratuvar bulgularının yanı sıra erken böbrek hasar belirteçlerini kullanarak klinik veya subklinik böbrek hasarı oluşup oluşmadığını değerlendirmek amaçlandı. Çalışmamızda sistemik izotretinoin kullanan 44 akne vulgaris hastası 4 ay boyunca takip edildi. Hastaların %68.2'si (n=30) kadın, %31.8'i (n=14) erkek idi. Hastaların tedavi başlangıcında ve 4. ayın sonunda karaciğer fonksiyon testleri, lipit paneli, üre, kreatinin, glomerüler filtrasyon hızı (GFR), tam idrar tetkiki, spot idrarda albümin/kreatinin oranı, spot idrarda protein/kreatinin oranı, üriner böbrek hasar molekülü-1 (uKIM-1), üriner nötrofil jelatinaz ilişkili lipokalin (uNGAL) ve üriner beta 2-mikroglobulin (uB2M) düzeyleri karşılaştırıldı. Hastaların tedavi sonrası aspartat aminotransferaz, trigliserid, total kolesterol, düşük dansiteli lipoprotein ve çok düşük dansiteli lipoprotein düzeylerinin arttığı ve istatistiksel olarak bu artışın anlamlı olduğu saptandı. Yüksek dansiteli lipoprotein düzeyinde ise istatistiksel olarak anlamlı derecede azalma olduğu tespit edildi. Hastaların üre, kreatinin, GFR, tam idrar analizi, spot idrarda protein/kreatinin ve albümin/kreatinin oranlarında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı. Tedavi öncesi ve tedavi sonrası erkeklerde kadınlara göre üre ve kreatinin düzeylerinin daha yüksek olduğu ve bu farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu tespit edildi. Tedavi öncesi ve tedavi sonrası kadınlarda erkeklere göre spot idrarda albümin/kreatinin oranının istatistiksel olarak anlamlı olacak düzeyde daha yüksek olduğu saptandı. Hastaların tedavi öncesi ve sonrası uKIM-1, uKIM-1/kreatinin, uNGAL, uNGAL/kreatinin, uB2M ve uB2M/kreatinin değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilmedi. Tedavi öncesi kadın ve erkek hastalar arasında uKIM-1, uNGAL ve uB2M değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı. Tedavi sonrası kadın ve erkek hastalar arasında uKIM-1 ve uNGAL değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilmedi. Tedavi sonrası erkeklerde kadınlara göre uB2M değerinin istatistiksel olarak anlamlı yüksek olduğu tespit edildi. Tedavi öncesi, tedavi sonrası kadın ve erkek hastalar arasında uKIM-1/kreatinin, uNGAL/kreatinin ve uB2M/kreatinin değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilmedi. Sonuç olarak çalışmamızdan elde edilen veriler akne vulgaris hastalarında kullanılan sistemik izotretinoinin böbrek hasarına yol açmadığını, güvenle kullanılabilecek bir ilaç olduğunu göstermektedir.