Sivil toplum kuruluşlarında savunuculuk: Türkiye'de toplumsal cinsiyet alanında faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşlarının sosyal medya kullanımının incelenmesi

Sivil toplum kuruluşları (STK) insani konulardan, çevre sorunlarına kadar farklı birçok alanda yaşanan toplumsal sorunlara çözüm üretmek için faaliyet gösteren, yeni politikalar ve yaklaşımlar geliştirerek vatandaşların devletin yönetim sürecine katılmasına olanak sağlayan kuruluşlardır. Her organizasyon gibi STK'ların da hedeflerini gerçekleştirebilmek için halkla ilişkiler ve tanıtım faaliyetlerine ihtiyacı vardır; savunuculuk ise STK'ların işlevlerini yerine getirirken kullandıkları temel çalışma stratejileridir. STK'ların savunuculuk faaliyetleri ile değişim yaratmaya çalıştığı sorun alanlarından biri de toplumsal cinsiyet eşitsizliğidir. STK'lar, savunucu nitelikteki çalışmaları ile kamuoyunda farkındalık yaratmayı, sorunun çözüm sürecinde rol üstlenmeyi, potansiyeli olan karar mercilerini etkilemeyi ve toplumsal değişmeyi desteklemeyi ya da tetiklemeyi amaçlar. Günümüzde yeni iletişim teknolojilerinde yaşanan gelişmeler ile birlikte sosyal medya, bu amacı gerçekleştirmek için kullanılması gereken önemli araçlardan biri haline gelmiş durumdadır. Bu Yüksek Lisans Tezi, Türkiye'de toplumsal cinsiyet eşitliği odaklı savunuculuk faaliyetleri yürüten STK'lar tarafından halkla ilişkiler kapsamında sosyal medyanın nasıl ve ne düzeyde kullanıldığını betimlemeyi amaçlamaktadır. Elde edilen bulguların STK'ların savunuculuk faaliyetlerinde izlemesi gereken rotayı göstereceği umulmaktadır. Nitel ve nicel araştırma yöntemlerinin birarada kullanıldığı, betimleme amaçlı kesitsel ve tarama türünde bir çalışmadır. Veriler STK'ların savunuculuk düzeylerinin ölçümlenebilmesi için STK temsilcileri ile yapılan görüşmeler ile söz konusu STK'ların Facebook ve Twitter üzerindeki sosyal medya paylaşımlarının incelenmesi yolu ile toplanmıştır. Nitel veriler tematik analize tabi tutularak, nicel veriler ise SPSS paket programı yardımı ile değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda STK'larda kurumsallaşma düzeyleri genel olarak düşük olsa da savunuculuk konusundaki bilgi ve farkındalık düzeylerinin yüksek olduğu ve kurumsallaşma düzeylerine bağlı olarak savunuculuk faaliyetlerinin etkilendiği görülmüştür. Dolayısıyla STK'ların toplumsal cinsiyet eşitliği konusundaki savunuculuk faaliyetlerinde sosyal medyayı da, kurumsallaşma düzeyleri ile ilişkili olarak kullanabildikleri tespit edilmiştir. STK temsilcilerinin tümünün sosyal medyanın önemini vurguladığı, ancak yeterli ve etkili biçimde kullanamadıkları anlaşılmıştır. Çalışma bulgularına dayanılarak STK'ların savunuculuk faaliyetlerinde sosyal medyayı nasıl daha iyi kullanılabilecekleri konusunda bilgi ve farkındalık düzeylerinin arttırılmasının ülkemizde sivil toplumun ve aracılığıyla demokrasinin gelişmesine katkı sağlayacağı öngörülebilir. Anahtar Kelimeler: Sivil Toplum Kuruluşu, Toplumsal Cinsiyet, Toplumsal Cinsiyet Eşitliği, Halkla İlişkiler, Savunuculuk, Sosyal Medya.