Mapping genetic risk for schizophrenia onto the triple network across adolescent development: A longitudinal study
2025
0 views
0 downloads
Advisor: Prof. Dr. Timothea Toulopoulou
Abstract (TR)
Varsayılan Mod Ağ (DMN), Frontoparietal Ağ (FPN) ve Salience Ağ'dan oluşan Üçlü Ağ Modeli şizofreninin pozitif negatif ve kognitif semptomlarını açıklayan çekirdek bir ağdır. Çok sayıda çalışma, Üçlü Ağ Modeli'nin şizofrenideki önemini ortaya koymuştur; ancak sağlıklı adolesanlarda bu üç ağ arasındaki ağlar arası bağlantıyı boylamsal olarak inceleyen bir çalışma henüz yapılmamıştır. Bu boşluğu doldurmak amacıyla, normal gelişim sırasında ağlar arası fonksiyonel bağlantı değişimlerini bir yıllık sürede araştırtık ve şizofreniye genetik yatkınlığın (PRS‑SCZ) bu değişimleri nasıl etkilediğini inceledik. Tez kapsamında, 89 ikiz ve kardeş çifti en az bir yıl arayla çalışmaya dahil edildi. Her iki zaman noktasında da dinlenim durumu fMRI çekimleri yapıldı ve ROI-ROI yöntemiyle fonksiyonel bağlantı değerleri her oturum için ayrı ayrı hesaplandı. Ayrıca, subklinik psikotik semptomların ölçülmesi amacıyla CAPE-42 anketini her iki deney oturumunda da tamamladı. Buna ek olarak, katılımcıların şizofreni poligenik risk skorları (PRS‑SCZ) kişilerden toplanan kan veya tükürük örnekleri sayesinde hesaplandı. Lineer karma modeller kullanılarak (1) anlamlı bir boylamsal bağlantı değişikliği olup olmadığı, (2) PRS‑SCZ'nin bu değişimleri nasıl etkilediği ve (3) bağlantı değişikliklerinin subklinik psikotik semptom skorları (toplam, pozitif, negatif, depresif) ile ilişkisi değerlendirildi. Sonuç olarak, başlangıç ve bir yıllık takip arasında anlamlı bir zaman etkisi bulunmadı; ancak PRS‑SCZ, FPN–SN, DMN–SN ve DMN–FPN bağlantılarındaki değişim yollarını anlamlı biçimde değiştirdi; yüksek PRS‑SCZ, bu ağlardaki daha büyük artışlarla ilişkilendirildi. Özellikle, yüksek PRS‑SCZ'li bireylerde sol lateral prefrontal korteks (LPFC)–sol supramarjinal girus (SMG), sol posterior parietal korteks (PPC)–sağ rostral prefrontal korteks (RPFC), sağ PPC–sağ SMG, sol anterior insula (AI)-sol lateral parietal korteks (LP) , sol PPC–sol posterior singulat korteks (PCC) ve sağ PPC–sağ PCC bağlantılarında artış gözlendi. Fakat fonksiyonel bağlantı değişiklikleri PRS-SCZ tarafından modüle edilen bağlantılar ile subklinik psikotik semptom skorlarının değişimleri arasında anlamlı bir ilişki bulunmadı. Dolayısıyla, PRS‑SCZ'ye bağlı bu bağlantı artışları, hasta ve yüksek riskli gruplarda gözlenen örüntülerle paralellik taşıyarak semptomlar ortaya çıkmadan önce şizofreni patolojisinin erken nörogelişimsel mekanizmalarına işaret ediyor olabilir. Bu bulgular, üçlü ağ modelinin ağları arasındaki fonksiyonel bağlantıların şizofreni riskine yönelik erken bir biyobelirteç potansiyeline sahip olduğunu vurgularken, doğrusal olmayan gelişimsel izlerin ortaya konması için daha uzun süreli boylamsal çalışmaların gerekliliğini ortaya koymaktadır.
Author
Dr. Kader Kubat
Institution
How to Cite
Kader Kubat (Yüksek Lisans Tezi). Mapping genetic risk for schizophrenia onto the triple network across adolescent development: A longitudinal study, 2025, Bilkent University.
Keywords
License
Tüm Hakları Saklıdır
This work is shared under the specified license terms.
More theses from Bilkent University
- The Lower Danube in Late Antiquity: The case of Histria(2023)
- Oil price surges and the yield curve(2024)
- Essays on forward guidance(2014)
- Multi-armed bandit algorithms for communication networks and healthcare(2022)
- Comparative constitutional happiness in the light of the jurisprudence of the Turkish Constitutional Court(2023)
- Density functional theory investigation of linear carbon chains(2023)
