Şizofreni ve sigara bağımlılığı

Giriş ve Amaç: Çalışmanın amacı, şizofreni ve sigara bağımlılığı arasındaki ilişkiyi incelemektir. Yöntem: Bu araştırma, Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Psikiyatri Polikliniği'nde yapılmış olup kesitsel tipte bir araştırmadır. Çalışmaya DSM-5 tanı kriterlerine göre şizofreni tanısı almış, ek psikiyatrik ve nörolojik tanısı olmayan, alkol ve madde kullanım bozukluğu olmayan, 18-65 yaş arası, okur-yazar, çalışmaya gönüllü 80 hasta alındı. 40 hasta sigara içen şizofreni hastası iken 40 hasta sigara içmeyen şizofreni hastası olarak seçildi. Araştırma verilerinin toplanmasında Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği (PANSS), Montreal Bilişsel Değerlendirme Testi (MoCA), Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi (FNBT) ve araştırmacılar tarafından hazırlanan Sosyodemografik ve Klinik Veri Formu kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların medyan yaşı 36(30-44) yıl olup %50'si (n=40) kadındır. Sigara içen hastalarda ortalama sigara içme miktarı 22,88±17,15 paket/yıldır. FNBT' ye göre sigara içenlerin %35'i çok yüksek, %27.5'i yüksek şiddette bağımlılık kategorisindedir. PANSS pozitif belirtiler skoru, PANSS negatif belirtiler skoru, PANSS genel psikopatoloji skoru, PANSS toplam skoru, "Yönelim bozukluğu" dışındaki tüm madde skorları, sigara içen hastalarda, sigara içmeyenlere göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksektir. Sigara içmeyen hastaların MoCA skorları, sigara içen hastalara göre anlamlı şekilde yüksektir. Çok değişkenli lojistik regresyon analizine göre, PANSS toplam skoru (OR: 1,275, %95 Cl: 1,121-1,450; p<0,001) sigara kullanımı için bağımsız risk faktörüdür. MoCA'yı yordayan faktörler için yapılan lineer regresyon analizinde; PANSS pozitif belirtiler skoru (t=-7,062; p<0,001; 0,625 kat), PANSS negatif belirtiler skoru (t=-8,103; p<0,001; 0,676 kat), PANSS genel psikopatoloji skoru (t=-8,144; p<0,001; 0,678 kat) ve PANSS toplam skoru (t=-8,736; p<0,001; 0,703 kat) anlamlı ilişkilidir. Sonuçlar: Sigara içen şizofreni hastalarında hastalık şiddetinin daha yüksek, bilişsel işlevlerin daha düşük olduğu, PANSS toplam skorunun sigara içme davranışı için bağımsız bir risk faktörü olduğu ve hastalık şiddeti ile bilişsel işlevlerin ilişkili olduğu söylenebilir. Şizofreni ve sigara bağımlılığı arasındaki ilişkiyi daha iyi anlamak, tanımlamak ve geliştirici müdahalelerde bulunmak için bu konuda daha çok çalışmaya ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Şizofreni, Sigara, Bağımlılık, Bilişsel İşlevler, Psikopatoloji