Sınıf öğretmeni adaylarının öğretmenlik uygulaması sürecini değerlendirmelerine yönelik görüşlerinin incelenmesi

Bu çalışmanın amacı, sınıf öğretmenliği programında okuyan öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulaması dersine ilişkin görüşlerini belirlemek ve öğretmenlik uygulaması sırasında karşılaştıkları sorunları tespit etmeye çalışmaktır. Bu amaçla sınıf öğretmeni adayları ile uygulama öncesinde ve uygulama sonrasında görüşmeler yapılmış, öğretmenlik uygulaması süreci her yönüyle derinlemesine incelenerek öğretmen adaylarının uygulama sırasında karşılaştıkları sorunlar belirlenmeye çalışılmıştır. Bu araştırma, nitel araştırma desenlerinden özel durum çalışmasına örnektir. Araştırma, 2010-2011 eğitim-öğretim yılı itibariyle sınıf öğretmenliği programının 4. sınıfında öğrenim gören dokuz öğretmen adayı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verilerini elde etmek amacıyla birden fazla veri toplama aracı kullanılmıştır. Araştırmanın veri toplama araçlarını öğretmen adayları ile uygulama öncesi ve uygulama sonrası olmak üzere iki farklı zamanda yapılan odak grup görüşmeleri, öğretmen adaylarının uygulama sürecindeki ders planları ve kullandıkları materyalleri bir araya topladıkları uygulama dokümanları, uygulama boyunca öğretmen adaylarının tuttukları bireysel yansıtıcı günlükler ve uygulamanın sonunda uygulama sürecini değerlendikleri değerlendirme raporları oluşturmaktadır. Öğretmen adaylarının uygulama öncesi ve uygulama sonrasına ilişkin görüşlerinin belirlenmesi amacıyla yapılan odak grup görüşmelerinden elde edilen veriler sürekli karşılaştırmalı metod ile analiz edilerek temalar halinde tablolaştırılarak sunulmuştur. Ders planları, bireysel yansıtıcı günlükler ve uygulama değerlendirme raporları yorumsal analizin içerik analizi ve doküman analizi ile incelenerek elde edilen bulgular tablolar ve grafikler haline getirilerek sunulmuştur. Araştırmada öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulaması öncesindeki düşünceleri ile uygulama sonrası düşüncelerinin farklılaştığı görülmüştür. Öğretmen adaylarının uygulama öncesi ile uygulama sonrası öğretmenlik uygulamasına ilişkin yöntem ve teknikler, yapılandırmacı yaklaşımı uygulayabilme, materyal kullanımı ve sınıf yönetimi ile ilgili yeterlilik görüşlerinin ve beklentilerine ilişkin görüşlerinin öğretmenlik uygulaması sürecinin ardından önemli ölçüde değiştiği gözlenmiştir. Bununla beraber öğretmen adaylarının uygulama öncesinde öğretmenlik uygulamasına ilişkin dile getirdiği beklentilerini karşılayabilme düzeylerinin düşük olduğu sonucuna varılmıştır. Araştırmada ayrıca öğretmen adaylarının uygulamalar sırasında uygulama okulundan, uygulama öğretmeninden, uygulama öğretim elemanından, adayın kendisinden, öğrencilerden, zamanlama ve süreden kaynaklanan sorunlarla karşılaştıkları sonucuna varılmıştır. Bu sorunların giderilmesine yönelik, çeşitli öneriler sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Öğretmenlik Uygulaması, Sınıf Öğretmeni Adayı Görüşleri, Nitel Yaklaşım, Yansıtıcı Günlük