Sınıf öğretmenlerine göre öğrencilerin düşünme becerilerinin gelişimini destekleyen ve engelleyen faktörler ve sınıf içi uygulamalar

Bu çalışmanın amacı sınıf öğretmenlerine göre düşünme becerilerinin gelişimini destekleyen ve engelleyen faktörleri belirlemek ve bu doğrultuda sınıf içi uygulamaları ortaya koymaktır. Bu amaçla 15 öğretmenle görüşme yapılmış. 3. Sınıf Hayat bilgisi ve 4. Sınıf Fen bilimleri derslerinde gözlem yapılmıştır. Bu araştırmada nitel araştırma desenlerinden durum çalışması kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunun belirlenmesinde maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmi ilkokullarda görev yapan 15 öğretmenden veri toplanmıştır. Görüşme formu, alan yazın taraması yapılmış, 9 soruluk bir görüşme formundan oluşmuştur. Ders gözlemi için alan yazın taraması yapılıp uzman görüşü alınarak gözlem formu oluşturulmuştur. Araştırmada öğretmenlerle yapılan görüşmeler sonucu elde edilen veriler yazılı hale getirilerek içerik analizi tekniği ile analiz edilmiştir. Gözlemlerden elde edilen veriler gözlem formuna aktarılarak analiz tekniği ile analiz edilmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre; sınıf öğretmenlerine göre düşünme becerilerini destekleyen ve engelleyen faktörlerin bireysel farklılıklardan, programın yapısından, öğretmen davranışlarından, toplumun bakış açısından ve ders içeriklerinden kaynaklandığı belirlenmiştir. Öğretmenlere göre bireyin düşünme becerisini en çok etkileyen faktörün doğuştan getirdiği yeteneklerde; zekâ olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Programın hedeflerinin düşünme becerilerini geliştirmeye uygun olmaması, merkezi sınavların bireyi ezbere yönlendirmesi, toplumun düşünme konusunda yeterli bilince sahip olmaması, ders içeriklerinin düşünme becerilerini destekleyici şekilde hazırlanmış olmaması, öğretmenlerin olumsuz davranışları, kazanımlar için ayrılan sürenin ve okul imkanlarının yetersiz olması da öğretmenlere göre düşünme becerilerinin gelişmesindeki engeller olarak belirlenmiştir. Ayrıca ders gözlemleri sonuçlarında öğretmenlerin derslerde düşünme becerilerini geliştirmeye yönelik çalışmaları yeterince yapmadıklarına, dersleri davranışçı bir anlayışla işleyip değerlendirme çalışmalarını yapılandırmacı yaklaşımla hazırladıkları sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada ortaya çıkan sonuçların Millî Eğitim Bakanlığı başta olmak üzere düşünme becerilerinin geliştirilmesi ile ilgili tüm paydaşlara yol göstereceği düşünülmektedir