Sınıf öğretmenlerinin farklılaştırılmış öğretime yönelik öz-yeterlikleri ile dijital akıcılık ve eğitimde yapay zeka algıları arasındaki ilişki

Amaç: Eğitim programları, bireyin tüm gelişim alanlarını kapsayan bütüncül bir anlayışla; öğrencilerin ilgi, ihtiyaç ve bireysel farklılıklarını dikkate alacak biçimde yapılandırılmaktadır. Bu doğrultuda farklılaştırılmış öğretim, günümüz eğitiminde önemli bir yer tutmakta; etkililiği ise öğretmenlerin pedagojik ve teknolojik yeterlikleriyle yakından ilişkilidir. Bu çıkış noktasından hareketle, bu araştırmada sınıf öğretmenlerinin farklılaştırılmış öğretim öz-yeterliklerinin; dijital akıcılık düzeyleri ve eğitimde yapay zekâ kullanma algıları açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Materyal ve Metot: Araştırmada karma yöntem kullanılmış ve sıralı açıklayıcı desen benimsenmiştir. Araştırmanın evrenini, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Doğu Anadolu Bölgesinde yer alan bir büyükşehrin üç merkez ilçesinde bulunan resmi ilkokullarda görev yapan sınıf öğretmenleri oluşturmaktadır. Tabakalı küme örnekleme yöntemiyle seçilen 35 okuldan 421 öğretmen nicel aşamaya katılmış, nitel aşamada ise maksimum çeşitlilik örneklemesiyle belirlenen 16 öğretmenle görüşmeler yapılmıştır. Veri toplama araçları olarak "Farklılaştırılmış Öğretim Öz-Yeterlik Ölçeği", "Dijital Akıcılık Ölçeği", "Eğitimde Yapay Zekâ Kullanma Ölçeği" ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmış; veriler uygun analiz teknikleriyle çözümlenmiştir. Bulgular: Bulgulara göre öğretmenlerin farklılaştırılmış öğretim öz-yeterlikleri ve dijital akıcılık düzeyleri orta, eğitimde yapay zekâ kullanma algıları ise yüksek düzeydedir. Ayrıca bu değişkenlerin çeşitli demografik özelliklere göre anlamlı farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Farklılaştırılmış öğretim öz-yeterliğinin, dijital akıcılık ve yapay zekâ algılarıyla anlamlı ilişkiler gösterdiği ve bu değişkenler tarafından %54 oranında açıklandığı saptanmıştır. Nitel bulgular, nicel sonuçları destekleyerek ilişkileri derinlemesine açıklamıştır. Sonuç: Araştırma bulguları, sınıf öğretmenlerinin farklılaştırılmış öğretim öz-yeterlikleri, dijital akıcılıkları ve eğitimde yapay zekâ kullanım algıları arasında anlamlı ve pozitif yönlü ilişkiler bulunduğunu göstermektedir. Ayrıca dijital akıcılık ve yapay zekâ kullanım algısının, farklılaştırılmış öğretim öz-yeterliğinin anlamlı yordayıcıları olduğu ve birlikte bu değişkendeki varyansın önemli bir bölümünü açıkladığı belirlenmiştir.