Sınıf öğretmenlerinin örgütsel muhalefet algıları ile mesleki tükenmişlikleri arasındaki ilişki

Bu araştırmanın amacı, sınıf öğretmenlerinin örgütsel muhalefet ve mesleki tükenmişlik algıları arasındaki ilişkiyi saptamaktır. Bunun yanında sınıf öğretmenlerin örgütsel muhalefet algılarının mesleki tükenmişlik üzerine etkisini incelemektir. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak "Örgütsel Muhalefet Ölçeği" ve "Maslach Mesleki Tükenmişlik Ölçeği" kullanılmıştır. Toplanan veriler SPSS 25 programı ile analiz edilmiştir. Verilerin analizlerinde Kolmogorov-Smirnov testi, t testi ve anova ile basit doğrusal regresyon modellemesinden yararlanılmıştır. Araştırmanın evrenini Batman kent merkezinde 2022-2023 yılında çalışan 1842 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Tesadüfi örneklem yöntemi ile belirlenmiş 407 sınıf öğretmenin örgütsel muhalefet ile mesleki tükenmişlik algıları belirlenmiş, kişisel değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadıkları incelenmiş, örgütsel muhalefet ve mesleki tükenmişlik algıları arasındaki ilişki ve örgütsel muhalefet algılarının mesleki tükenmişlik üzerine etkisi incelenmiştir. Araştırmada duygusal tükenmişlikte cinsiyete göre anlamlı bir fark bulunmuşken medeni durum ve öğrenim durumlarında anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Öğretmenlerinin duyarsızlaşma ve kişisel başarılarında öğrenim ve medeni durumları açısından anlamlı bir farklılık olmadığı tespit edilmiştir. Araştırmada dikey ve yatay muhalefet ortalama puanların yaşa, mesleki kıdeme ve öğrenim durumuna göre anlamlı bir şekilde farklılaşmadığı saptanmıştır. Ayrıca tükenmişlik alt boyutları ile örgütsel muhalefet alt boyutları arasındaki ilişkiler istatistiki olarak anlamlıdır. Dikey muhalefetin duyarsızlaşma ve duygusal tükenme üzerine anlamlı ve negatif bir etkisi olduğu bulgulanmıştır. Dikey muhalefet değişkeninin kişisel başarı üzerine anlamlı ve pozitif bir etkisi olduğu bulgulanmıştır. Yatay muhalefetin duygusal tükenme ve duyarsızlaşmaya anlamlı bir etkisi olmadığı sonucu elde edilmiştir.