Soğuk Savaş sonrası Çin Halk Cumhuriyeti Kazakistan ilişkilerini belirleyen faktörler

Çalışmada, ilk olarak Soğuk Savaş sonrası oluşan uluslararası sistemin genel özellikleri hakkında değerlendirmelerde bulunulmuştur. İkinci olarak Çin Halk Cumhuriyeti ve Kazakistan?ın ilişkilerini belirleyen faktörler açıklanmıştır. Tezin ilerleyen bölümlerinde bu faktörler kapsamlı bir şekilde incelenmiştir. Kazakistan?ın, Çin ile ilişkileri geliştirmek istemesinde üç önemli faktör bulunmaktadır. İlk olarak Kazakistan Çin ürün, teknoloji ve yatırımlarından yararlanarak ülkenin kalkınmasındaki istikrarı korumak istemektedir. İkinci olarak Kazakistan, Çin ile ilişkilerini geliştirerek Rusya?ya olan bağımlığını azaltmak istemektedir. Son olarak Kazakistan?ın Çin ile olan ilişkileri bölgede ABD, Rusya ve Çin hakimiyetine karşı uygulamış olduğu denge politikası ile ilgilidir. Çin?in Kazakistan ile ilişkileri ise dört nedene bağlanabilir. Birincisi Kazakistan vasıtasıyla Orta Asya ve Batı?ya açılmadır. İkincisi Kazakistan?ın yükselen Çin?in artan enerjiye ihtiyacına alternatif kaynak ve güzergah olmasıdır. Üçüncüsü Çin açısından Doğu Türkistan?da ki ayrılıkçı hareketlere karşı Kazakistan?ın desteğinin sağlanmasıdır. Sonuncusu ise Bölgesel ve bölge dışı güçlerin bölgede ki rekabet mücadelelerine karşı Kazakistan?ın Çin?in ulusal çıkarlarına uygun davranması olarak özetleyebiliriz. Sonuç olarak, ilişkilerin başlamasından bu yana Kazakistan Çin ilişkileri siyasi, ekonomik ve güvenlik alanlarında olumlu şekilde gelişmiştir. Özellikle ekonomik alanda enerji ticareti baskın faktör olmuş ve ikili ilişkiler kazan-kazan uzlaşması üzerine şekillenmiştir. Anahtar kelimeler: : Çin Halk Cumhuriyeti, Kazakistan, Orta Asya