Soren Kierkegaard'ın felsefesinde nesnel-öznel hakikat tartışması bağlamında Tanrı inancı problemi

XIX. yüzyılın önemli varoluş filozoflarından biri olan Kierkegaard hayatını felsefesine yansıtmış naif kişiliyle uğruna yaşanacak tutkuları olan bir filozoftur. Felsefesini katı ve kuralcı bir Hristiyanlık eğitimi alması, içinde yaşadığı toplum ve Tanrı'ya duyduğu tutkulu inanç şekillendirmiştir. Varoluş felsefesindeki özgünlüğü onu, çağının ötesine taşımıştır. Bu doğrultuda yapılan bu çalışmanın amacı Kierkegaard'ın varoluşçuluğunun temelinde yer alan öznel hakikat anlayışının, nesnellik karşısındaki yapıcı gücünü varoluş alanlarındaki insan tipleri üzerinden incelemek ve öznelliğin korunmasıyla yaşanacak iman anlayışını ortaya koymaktır. Bu doğrultuda çalışma giriş ve iki ana bölümden oluşmaktadır. Nesnelliğe yönelik eleştirilerinin ve öznellik savunusunun anlaşılır olması için gereken temel bilgiler hayatı, eserleri ve varoluşçuluktaki yerine değinilerek sunulmuştur. Çalışmanın ilk bölümünde Aydınlanma düşüncesini şekillendiren nesnellik ve nesnel hakikate duyulan ilginin özne ve öznelliği yönelik bir tehdit oluşturmasına yönelik eleştirileri ele alınmıştır. Bu eleştiriler nesnel hakikattin yaygın bir şekilde kabul görmesinde etkili olan Hegel'in sistemci felsefesi ve inancın öznelliğini görmezden gelen, dönemin Hristiyanlık anlayışını yansıtan Lutherci kilise etrafında detaylandırılmıştır. İnsanın inanç değerlerinin özgün ve bireysel olması gerektiğini âdete kanıtlamaya çalışmıştır. Son bölümde Kierkegaard'ın felsefesinin odağı olan Tanrı ve insan ilişkisinin her bireyin kendi içselliğiyle yaşayacağı öznel bir mesele olması ele alınmıştır. Estetik, etik ve dini varoluş alanlarındaki insan tipleri üzerinden öznel hakikatin varoluşu gerçekleştirmedeki etkisi değerlendirilmiş ardından öznelliğin en belirgin yaşandığı ve Kierkegaard'a göre en değerli varoluşun gerçekleştiği, dini varoluş alanındaki imanın; umutsuzluk, kaygı, tutku ve teslimiyet kavramlarıyla ilişkisi incelenmiştir. Sonuç olarak bu çalışma Aydınlanmayı temsil eden Hegel ve Lutherci kiliseye yönelik eleştirilere ve öznel hakikat savunusunda ele alının kavramlara derli bir şekilde ulaşılabilecek bir kaynak olma niteliği taşıyacaktır. Tezin özgün yanı ise kendinden önceki yapılan çalışmalarda iman, tutku ve varoluş gibi ana kavramları ele almanın dışında Kierkegaard'ın sisteme yönelttiği eleştirilerini bir arada değerlendirmektir. Anahtar Sözcükler:Kierkegaard, Nesnellik, Öznellik, İman, Varoluşçuluk, Hristiyanlık.