Sosyal ağların örgütsel sapmaya etkisi: Otel işletmelerinde bir araştırma

Çalışanlar örgüt içinde akrabalık, hemşehricilik, arkadaşlık, tanıdıklık ya da ortak çıkar gibi nedenlerle kendi sosyal ağlarını oluşturmaktadırlar. Bu ağlar çalışanların motivasyonlarını ve performanslarını olumlu yönde etkileme potansiyeline sahip olduğu gibi, dışlanan çalışanlara ve örgüt için zararlı olabilecek davranışlara yol açma potansiyeline de sahip olabilir. Araştırmanın amacı, bireylerin iş yerinde kurmuş oldukları sosyal ağ sebeplerini, bu ilişkilerden nasıl etkilendiklerini, bu ilişkilerin işe nasıl yansıdığını araştırmak ve ne tür sapma davranışına yol açtığını tespit etmektir. Bu amaç doğrultusunda amaçlı ve kolayda örneklem yöntemi kullanılarak Afyonkarahisar il merkezinde yer alan beş yıldızlı otel işletmelerinde çalışan 26 kişi ile yüz yüze derinlemesine görüşme yapılmıştır. Verilerin analizinde; tematik analiz yöntemlerinden tümevarımsal analiz yöntemi kullanılmıştır. Elde edilen bulgular sonucunda, otel işletmelerinde çalışan katılımcıların sosyo-kültürel özelliklerinin (cinsiyet, yaş, medeni durum, eğitim durumu, aylık gelir, çalıştıkları departman ve tecrübe) sosyal ağ kurma ve örgütsel sapma davranışlarında farklılıklara sebep olduğu tespit edilmiştir. Otel işletmelerinde çalışan katılımcıların en çok sapma davranışı; düşük düzey öneme sahip politik davranışla ilgili sapma boyutunda çıkmıştır. İkinci olarak ise düşük düzey öneme sahip üretim ile ilgili sapma davranışı boyutunda çıkmıştır. Üçüncü sırada çalışanların yüksek düzey öneme sahip mülkiyetle ilgili sapma davranışında bulundukları, son sırada ise yüksek düzey öneme sahip kişisel saldırganlık davranışında bulundukları tespit edilmiştir. Dolayısıyla otel işletmelerinde çalışanların oluşturdukları sosyal ağların örgütsel sapma üzerinde etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Otel işletmelerinde çalışanların sosyal ağ kurma öncüllerini ve buna bağlı olarak oluşan sapma davranışlarını detaylı bir şekilde incelemesi sebebiyle, araştırmanın literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Sosyal ağ kuramı, örgütsel sapma davranışı, otel işletmeleri, Afyonkarahisar.