Sosyal bilgiler dersi ile bütünleştirilmiş toplumsal cinsiyet temelli etkinliklerin toplumsal cinsiyete dayalı meslek seçimine yönelik tutumlara etkisi

Bu araştırmada sosyal bilgiler dersinde uygulanan toplumsal cinsiyet eşitliği etkinliklerinin öğrencilerin toplumsal cinsiyete dayalı meslek seçimlerine yönelik tutumlarına etkisi incelenmiştir. Araştırmada, toplumsal cinsiyet eşitliğine dayalı etkinliklerin uygulandığı deney grubu ile toplumsal cinsiyet etkinliklerinin uygulanmadığı kontrol grubunun toplumsal cinsiyete dayalı meslek seçimlerine yönelik tutumları arasındaki farkı ortaya koymak amacıyla "statik, ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel deneysel desen" kullanılmıştır Araştırmanın çalışma grubunu 2017-2018 eğitim-öğretim yılı bahar dönemi Kocaeli İli Körfez ilçesindeki bir ilkokulda öğrenim görmekte olan 4. sınıf öğrencileri ile oluşturmuştur. Tesadüfi olarak 4-D (29 Öğrenci 13 erkek- 16 kız) sınıfı deney, 4-C (27 Öğrenci, 14 erkek- 13 kız) sınıfı ise kontrol grubu olarak atanmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Çetin Gündüz ve Tarhan (2015) tarafından geliştirilmiş olan "Toplumsal Cinsiyete Dayalı Meslek Seçimlerine Yönelik Tutum Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmada veri analizi aşamasında ilk olarak deney ve kontrol grubundaki öğrencilere ilişkin demografik özelliklerin betimlenebilmesi amacıyla frekans ve yüzde analizi kullanılmıştır. Ardından veri analizi için istatistiksel işlemlere geçilmeden önce verilerin normal dağılıp dağılmadığının incelenmesi amacıyla Kolmogorov- Simirnov testi kullanılmıştır. Deney ve kontrol gruplarının Toplumsal Cinsiyete Dayalı Meslek Seçimlerine Yönelik Tutum Ölçeği' nden son testte aldıkları puanların grup içinde karşılaştırılması amacı ile bağımlı gruplarda t-testi ve Wilcoxon Sıralı Ölçümler Testi kullanılmıştır. Toplumsal Cinsiyete Dayalı Meslek Seçimlerine Yönelik Tutum Ölçeği'nin toplam puanlarına ilişkin deney ve kontrol gruplarının son test puanları arasında fark olup olmadığının belirlenmesi amacıyla ise bağımsız gruplarda t-testi ve Mann Whitney U testi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda deney grubunda yer alan öğrencilerin olumlu tutum boyutunda ön test ve son test puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Olumsuz tutum boyutunda ve ölçeğin toplamında ise ön test ve son test puanları arasında deney grubu lehine anlamlı bir fark olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Buna göre, öğrencilerin toplumsal cinsiyete dayalı meslek seçimlerine yönelik olumsuz tutumlarına ilişkin puanlarının uygulanan deneysel işlem sonrası azaldığı bulgusu elde edilmiştir. Kontrol grubunun grup içi ölçümlerine ilişkin sonuçlar incelendiğinde, öğrencilerinin toplumsal cinsiyete dayalı meslek seçimlerine yönelik öntest ve sontest tutum puanları arasında hiçbir boyutta anlamlı bir farklılık olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Deney grubu ve kontrol grubunun sontest puanları karşılaştırıldığında ise toplumsal cinsiyete dayalı meslek seçimlerine yönelik olumsuz tutumlarına ilişkin puanların ve toplam puanların deney grubu lehine farklılaştığı bulgusu elde edilmiştir. Bütün bu bulgular birlikte değerlendirildiğinde, sosyal bilgiler dersinde uygulanan toplumsal cinsiyet eşitliğine dayalı etkinliklerin öğrencilerin toplumsal cinsiyete dayalı meslek seçimlerine yönelik tutumlarını olumlu yönde etkilediği sonucuna ulaşılabilir. Anahtar Kelimeler: Sosyal Bilgiler, Cinsiyet, Toplumsal Cinsiyet, Toplumsal Cinsiyet Eşitliği, İlkokul Öğrencileri.