Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin bilinçli farkındalık düzeyleri ile öğretime yönelik özgüvenleri arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, sosyal bilgiler öğretmenlerinin bilinçli farkındalık düzeyleri ile öğretime yönelik özgüvenleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmada nicel araştırma desenlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini 2022-2023 eğitim-öğretim yılında Batman il merkezine bağlı ortaokullarda görev yapan 319 sosyal bilgiler öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında örneklem seçilmeden evrenin tamamına ulaşılmaya çalışılmıştır. Araştırmaya, ulaşılabilen 303 sosyal bilgiler öğretmeni dâhil olmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Öğretimde Farkındalık Ölçeği" ve "Öğretime Yönelik Özgüven Ölçeği" kullanılmıştır. Öğretimde farkındalık ölçeği 14 madde ve 2 alt boyuttan oluşmaktadır. Ölçeğin Cronbach-Alpha güvenirlik katsayısı .73 olarak hesaplanmıştır. Öğretime yönelik özgüven ölçeği ise 9 maddeden meydana gelmektedir. Cronbach-Alpha güvenirlik katsayısı .86 olarak hesaplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS istatistik bilgisayar paket programından yararlanılmıştır. Sosyal bilgiler öğretmenlerinin bilinçli farkındalıklarının öğretime yönelik özgüvenlerine etkisini tespit etmek için betimsel istatistikler (frekans, yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma vd.) ile birlikte parametrik testlerden olan bağımsız örneklemler t Testi (Independent Samples t Test), tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson korelasyon analizi ve Çoklu Regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre sosyal bilgiler öğretmenlerinin bilinçli farkındalık düzeyleri üzerinde, cinsiyet, yaş, kıdem, kariyer, branş dışı derse girme durumu, okulun öğretim şekli ve alan değişikliği gibi değişkenlerin anlamlı bir etkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Değişkenlerden öğrenim durumu incelendiğinde lisans mezunu öğretmenler ile lisansüstü mezunu öğretmenler arasında lisans mezunu öğretmenler lehine ve ders yükü değişkenine göre de ders yükü az olan öğretmenler ile ders yükü fazla olanlar arasında ders yükü fazla olan öğretmenler lehine anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiştir. Sosyal bilgiler öğretmenlerinin özgüvenleri üzerinde ise cinsiyet, yaş, öğrenim durumu, kıdem, kariyer, ders yükü branş dışı derse girme durumu, okulun öğretim şekli ve alan değişikliği değişkenlerinin anlamlı bir etkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Pearson korelasyon analizi sonuçlarına göre sosyal bilgiler öğretmenlerinin öğretimde farkındalıkları ile öğretime yönelik özgüvenleri arasında pozitif yönde ve orta düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Yapılan çoklu doğrusal regresyon analizi sonucuna göre öğretimde farkındalık, içsel bilinçli farkındalık ve kişiler arası bilinçli farkındalık değişkenleri ile öğretime yönelik özgüven arasında anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Araştırmadan elde edilen veriler bir bütün olarak değerlendirildiğinde sosyal bilgiler öğretmenlerinin bilinçli farkındalık ve özgüven düzeylerinin yüksek olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Bilinçli farkındalık, özgüven, öğretim, sosyal bilgiler.