Sosyal bilgiler öğretmenlerinin mesleki yeterliliklerinin analizi

Bu araştırmanın amacı, Türkiye'nin farklı bölgelerinde görev yapan farklı fakülte, bölüm ve programlardan mezun olan Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin mesleki yeterliliklerini analiz ederek aralarında mesleki yeterlilik bakımından varsa fark bunu ortaya koymak ve Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin yeterlik algı düzeyleri ile öğretmenlik mesleğine yönelik tutumlarını tespit etmektir. Bu nedenle tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini, Adıyaman, Diyarbakır, Elazığ, Gaziantep, Malatya, Mardin ve Sivas illerinde bulunan 403 kişinin verdiği cevaplardan eksik ve hatalı olan 5 anketin analiz dışında tutulmasıyla, 398 öğretmen oluşturmaktadır. Veri toplamak amacı ölçek oluşturulmuştur. Bilgi formundan elde edilen bilgiler yardımıyla öğretmenlerin bu özellikleri ile yeterlilik algıları arasında anlamlı bir farkın olup olmadığına bakılmıştır. Araştırma sorularından oluşan ölçeğin alt boyutlarını tespit etmek amacıyla faktör analizi yapılmıştır. Faktör yapısını belirlemek amacıyla, 398 kişinin ölçeğe verdiği tepkilerden elde edilen puanlara, temel bileşenler faktör analizi uygulanmıştır. Veri setinin faktör analizine uygunluğunun test edilmesi için, Kaiser – Meyer – Olkin (KMO) örneklem yeterliliği testi ve Bartlett küresellik testi uygulanmıştır. KMO değeri kabul edilebilir sınır olan 0.70'in üzerinde 0.90 olarak tespit edilmiş, Bartlett küresellik testi de 0.50'nin üzerinde olduğu ve 0.05 önem derecesinde anlamlı olduğundan veri seti faktör analizine uygun bulunmuştur. Bulunan KMO katsayısı verilerin analize uygun olduğunu göstermektedir. Varyansı açıklama oranının 0.50 ve üzerinde olması ölçütü esas alınmıştır. Değişkenlerin içsel tutarlılıklarının hesaplanmasında Cronbach Alpha değeri kullanılmıştır. Mesleki yeterlilik ölçeğinin genel güvenilirlik katsayısı ise 0.895 olarak tespit edilmiştir. Değişkenlere ait görüşlerin dağılımının normalliği SPSS programı yardımıyla Kolmogorov – Smirnov testi ile analiz edilmiştir. Test sonucuna göre; değişkenlerin normal dağılım göstermediği görülmektedir. Çözümlemeler non-parametrik teknikler kullanılarak yapılmıştır. Mesleki yeterlilik cinsiyete, yaşa, mesleki deneyim süresine, mezun olunan programa göre farklılık göstermediği, Mesleki yeterlilik görev yapılan ile, mezun olunan fakülteye ve eğitim durumuna göre farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlara dayalı olarak çeşitli önerilerde bulunulmuştur. Anahtar kelimeler: Yeterlilik, Öz-Yeterlik Algısı, Mesleki Yeterlilik, Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutum, Sosyal Bilgiler, Sosyal Bilgiler Öğretmenliği