Sosyal bilimlerde dijitalleşme ve sosyal bilgiler eğitimi programlarına yansıtılması

Dijitalleşme birçok alanda olduğu gibi sosyal bilimler alanında da birtakım değişim ve dönüşümlerin yaşanmasına yol açmıştır. Bu durum içeriğini sosyal bilimlerden alan sosyal bilgiler eğitimini de etkilemiş ve sosyal bilim alanlarında yeni üretilen bilgi, beceri ve değerlerin programlara yansıtılmasını gerekli kılmıştır. Mevcut sosyal bilgiler öğretim programı incelendiğinde dijital çağın gereksinimi olan bilgi, beceri ve değerlerin kısmen programda yer aldığı tespit edilmiştir. Programda yer alan kazanımların ise ağırlıklı olarak teknolojik ürün temelli bilgi ve becerilere yönelik olduğunu söylemek mümkündür. Benzer bir durum sosyal bilgiler öğretmenliği lisans programı için de geçerlidir. Lisans programında dijitalleşme ve dijital dönüşüm bağlamında ele alınabilecek ders ve konu alanlarının ağırlıklı olarak öğretim teknolojilerine yönelik teorik dersler olduğu; sosyal bilimlere yönelik derslerin içeriklerinin ise güncel içeriklerden uzak olduğu tespit edilmiştir. Betimsel temelli nitel araştırma modeline göre yürütülen bu araştırmada öncelikle sosyal bilim dallarındaki değişimler ve dönüşümler tespit edilmiş, ardından sosyal bilgiler öğretim programı ve sosyal bilgiler öğretmenliği lisans programı ile ilişkilendirmeler yapılmıştır. Doküman incelemesine dayalı olarak toplanan araştırma verilerini 2018-2020 yılları arasında, sosyal bilimler alanında dijitalleşme ve dijital dönüşüm bağlamında yapılmış 8261 akademik çalışma ve sosyal bilimlerin konu alanına giren 9273 gazete haberi oluşturmaktadır. Web of Science ve DergiPark veri tabanlarından elde edilen akademik çalışmalar bibliyometrik analiz yöntemi; gazete haberleri ise içerik analizi yöntemi ile incelenmiştir. Analizler sonucunda sosyal bilimlerde dijitalleşme ve dijital dönüşümü gösteren konu alanları ile ilgili kavramsal bir yapı oluşturulmuştur. Oluşturulan bu kavramsal yapıyla sosyal bilgiler öğretim programına yönelik olarak kazanım, kavram, beceri ve değer ilişkilendirmesi yapılmıştır. Ardından sosyal bilgiler öğretmenliği lisans programı ile ilgili dijitalleşme ve sosyal bilgiler bağlamında yeni bir ders önerisi hazırlanmıştır. Sosyal bilgiler eğitimi programlarına ilişkin yapılan bu ilişkilendirmelerin ve önerilerin alan eğitimine katkı sağlayacağı düşünülmektedir.