Sosyal medya kullanan kişilerin, bilinçli farkındalık ve psikolojik iyi oluşları arasındaki ilişkinin sosyodemografik değişkenlere göre incelenmesi

Araştırmada kullanılan çalışma grubu için, Doğuş Üniversitesi-İstanbul 2023-2024 eğitim senesinde önlisans ve lisans olmak üzere toplam 508 öğrenci (18-24 yaş aralığında) 343'ü kadın, 165'i erkek bireyden veriler alınmıştır. Çalışmada verilerin toplanılması gayesiyle Bilgilendirilmiş Onam Formu, Bilinçli Farkındalık Ölçeği, Psikolojik İyi Oluş Ölçeği, Sosyal Ağların Kullanım Amaçları Ölçeği, Sosyodemografik Özellikler ve Veri Formu kullanılmıştır. Veri değerlendirilmesinde SPSS 27.0 yazılımyla korelasyon analizi, t-testi, ANOVA testleri ve Regresyon analizi ile değerlendirilmesi yapılmıştır. Araştırmanın bulguları neticesinde, katılım sağlayan öğrencilerin Psikolojik İyi Oluş Ölçeği ile Sosyal Ağların Kullanım Amaçları Ölçeğinin alt boyutlarından; Araştırma, İş birliği, İletişimi kurma, İletişimi sürdürme, İçerik paylaşma ve Eğlence arasında orta düzey pozitif korelasyonlar bulunmuştur. Bilinçli Farkındalık Ölçeği ile Sosyal Ağların Kullanım Amaçları alt boyutlarından; Araştırma, İletişim Kurma, Eğlence alt boyutları arasında düşük seviyede pozitif korelasyon bulunmuştur. Bilinçli Farkındalık Ölçeğiyle Psikolojik İyi Oluş Ölçeği orta seviyede pozitif korelasyon bulunmuştur. Bilinçli Farkındalık Ölçeğiyle, İletişimi Başlatma alt boyutu arasında düşük düzey negatif korelasyon, bir başka ifade ile negatif ilişki tespit edilmiştir. Yapılan çalışma neticesinde, Sosyal Ağların Kullanım Amaçları alt boyutlarından Araştırma, İletişimi Başlatma ve İletişimi Kurma, Bilinçli Farkındalığı yordadığı ve R2 değeri .13 olup, yordayıcıların sonuç değişkenindeki varyansın %13'ünü açıkladığını bulunmuştur (F(4,503)=20.05 p<.001). İletişimi başlatma bağımsız değişkenin bilinçli farkındalığı negatif yönde yordadığını (β=-.35, p<.001), İletişim Kurma bağımsız değişkenin bilinçli farkındalığı pozitif yönde yordadığını (β=.21, p<.01), Araştırma bağımsız değişkenin bilinçli farkındalığı pozitif yönde yordadığını (β=.17, p<.01) bulunmuştur. Araştırma, İletişim Kurma alt boyutlarının Psikolojik İyi Oluşu yordadığı ve R2 .23 olup, yordayıcıların sonuç değişkenindeki varyansın % 23'ünü açıkladığını gözlenmiştir (F(6,501)=26.17 p<.001) Araştırma bağımsız değişkenin Psikolojik İyi Oluşu pozitif yönde yordadığını (β=.32, p<.001), İletişim Kurma bağımsız değişkenin psikolojik iyi oluşu pozitif yönde yordadığını (β=.28, p<.01) bulunmuştur. Sosyal Ağların Kullanım Amaçları Ölçeğinin alt boyutlarından Araştırma, İş Birliği, İletişimi Başlatma, İletişim Kurma, İletişimi Sürdürme, İçerik Paylaşma, Eğlence, Psikolojik İyi Oluş Ölçeği, Bilinçli Farkındalık Ölçeği cinsiyete göre karşılaştırıldığında, ölçeklerden alınan ortalamaların gruplar arasında farklılaşmadığı tespit edilmiştir. İş Birliği, Psikolojik İyi Oluş Ölçeği, Bilinçli Farkındalık Ölçeği aldıkları puanlar günlük ortalama Sosyal Medya Süresine göre karşılaştırıldığında, ölçeklerden alınan ortalamaların gruplar arasında farklılaşmadığı sonucu elde edilmiştir. Araştırma, İletişimi Başlatma, İletişim Kurma, İletişimi Sürdürme, İçerik Paylaşma, Eğlence alt boyutlarının aldıkları puanlar günlük ortalama Sosyal Medya Süresine göre karşılaştırıldığında ise farklılaştığı tespit edilmiştir. Sosyal Ağların Kullanım Amaçları Ölçeğinin alt boyutlarından; Araştırma, İş Birliği, İletişimi Başlatma, İletişim Kurma, İletişimi Sürdürme, İçerik Paylaşma, Eğlence, Psikolojik İyi Oluş Ölçeği, Bilinçli Farkındalık Ölçeği aldıkları puanlar Günlük Ortalama Sosyal Medyada Yapılan Paylaşım Sayısına göre karşılaştırıldığında, ölçeklerden alınan ortalamaların gruplar arasında farklılaşmadığı görülmüştür. Sosyal Ağların Kullanım Amaçları Ölçeğinin alt boyutları, Sosyal Medyada Toplam Takipçi Sayısına göre karşılaştırıldığında İş Birliği ve İçerik Paylaşma alt boyutunda farklılaşma görülmüş, diğer alt boyutlarda ise; farklılaşma görülmemiştir. Elde edilen bulguların, literatürde yer alan çalışmalar kapsamında tartışması yapılmış ve öneriler sunulmuştur.