Sosyal politika uygulaması olarak Türkiye'de evde bakım hizmetleri: Bartın ili üzerinden bir değerlendirme

Bakıma muhtaçlık yaşam içerisinde hastalık, kaza, ölüm, doğal afet vb. risklerle ortaya çıkabilen tüm insanların karşılaşabileceği dezavantajlılık durumudur. Bu tür sosyal risklere maruz kalan bireyler hayatlarını idame ettirebilmek için sürekli veya geçici olarak bir başka bireyin yardımına/gözetimine veya bakımına ihtiyaç duyabilmektedirler. Evde bakım hizmetinin öncelikli hedefi; bireyi sosyal çevresinden ayırmadan ailesinin yanında bakım hizmeti alması, ailenin de bu hizmet kapsamında ekonomik ve sosyal olarak desteklenmesidir. Bu bağlamda bakıldığında bakım ihtiyacı; sosyal güvenlik sistemini ilgilendirmekte ve sosyal devlet anlayışının müdahalesini gerektirmektedir. Bu sınırlı çalışmada Bartın ili üzerinden ülkemizdeki sosyal politika uygulaması olarak evde bakım hizmetleri irdelenmiştir. İki ayaklı olarak planlanan bu alan araştırmasının amacı; sosyal politika teorisi kapsamında toplumsal hayatta yaşanan sosyal değişim ile sosyal politika olarak evde bakım hizmetlerinde ortaya çıkan sorunların kamu yönetimi çerçevesinde yerinde ele alınması, evde bakım hizmeti ile ilgili sorunların ortaya konması ve bu politika ile ilgili öneriler sunulmasıdır. Çalışmada nitel araştırma yöntemi kapsamında Bartın Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü üzerinden engelli evde bakım hizmetinden yararlanan 50 aile üyesi (bakım veren) kişi ile yüz yüze görüşme sağlanmıştır. Diğer taraftan evde bakım hizmetini başvuru ve hane içerisindeki ziyaretler ile sağlayan 10 sosyal çalışma görevlisi (memur) ile görüşmeler yapılmıştır. Çalışmada, verilen nakdi yardımın engelli bireylerin gereksinimlerini karşılamakta yetersiz kaldığı, bakım veren bireylere yönelik bakım sigortası doğrultusunda politika geliştirilmesine ihtiyaç olduğu, engelli bireyler ve aileleri için alternatif hizmetlerin arttırılması ve sağlanan hizmetlerde kurumlar arası koordinasyonun arttırılması gerektiği, bu alandaki mevzuat dağınıklılığının giderilmesi gerektiği görülerek bakım veren bireyler ile hizmeti sağlayan uygulayıcıların bu hizmete ilişkin düşünce ve önerilerinin paralellik gösterdiği, uygulamanın zamanın gelişmelerine uygun olarak yeniden değerlendirilmesi gerektiği sonuçlarına ulaşılmıştır.