Sosyobilimsel konuların öğretiminde argümantasyon etkinliklerinin 7.sınıf öğrencilerinin fen okuryazarlığı, sosyobilimsel konulara yönelik tutumları, eleştirel düşünme eğilimleri ve karar verme becerilerine etkisi

Bu çalışmanın amacı sosyobilimsel konu temelli argümantasyon etkinliklerinin ortaokul öğrencilerinin fen okuryazarlığı düzeyleri, sosyobilimsel konulara yönelik tutumları, eleştirel düşünme eğilimleri ve karar verme becerilerine etkisini incelemektir. Karma araştırma yönteminin kullanıldığı çalışmanın nicel kısmı ön test-son test yarı deneysel desene göre planlanmıştır. Çalışmanın örneklemini 66 ortaokul 7. sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Deney grubu 1, Deney grubu 2 ve kontrol grubu olmak üzere üç grupla yürütülen çalışmada öğrenciler gruplara rasgele atama yapılarak ayrılmıştır. Dersler Deney grubu 1'de teknoloji destekli argümantasyon yöntemi ile Deney grubu 2'de argümantasyon yöntemi ile ve kontrol grubunda 5E modeli ile yürütülmüştür. Güneş enerjisi, organ bağışı, uzay kirliliği, geri dönüşüm, ışık kirliliği, çevre konularını kapsayan ve her biri 4 ders saatinden oluşan ve 6 hafta süren ders planları ve etkinlikler araştırmacı tarafından hazırlanmıştır. Nicel verileri elde etmek amacı ile araştırmacı tarafından geliştirilen ve ilgili altı konuyu içeren "Fen Okuryazarlığı Testi" kullanılmıştır. Ayrıca sosyobilimsel konulara yönelik tutumun ölçülmesi için Küçükaydın ve diğerleri (2021) tarafından Türkçeye uyarlanan "Çocukların Sosyobilimsel Konulara Yönelik Tutumları Ölçeği", eleştirel düşünme eğilimlerinin ölçülmesi için Yıldırım-Döner ve Demir (2021) tarafından geliştirilen "Ortaokul Öğrencileri için Eleştirel Düşünme Eğilimi Ölçeği", karar verme becerileri için Özgün (2018) ve Gürkan (2018) tarafından geliştirilen ve araştırmacı tarafından öğrenci seviyesine uyarlanan "Karar Verme Becerileri Testi" literatürden alınarak kullanılmıştır. Nitel verilerin elde edilmesi amacıyla yarı yapılandırılmış görüşme formları ve sınıf içi gözlem formu kullanılmıştır. Çalışmanın bulgularına göre değişkenlere ilişkin (fen okuryazarlığı düzeyleri, sosyobilimsel konulara yönelik tutum, eleştirel düşünme ve karar verme becerileri) grupların ön test ve son test puanlarında anlamlı bir farklılık olmadığı belirlenmiştir. Öğrencilerin fen okuryazarlığı düzeyi ön test ve son test puanları karşılaştırıldığı zaman tüm gruplarda anlamlı bir fark olduğu tespit edilmiştir. Karar verme becerilerinde Deney grubu 1 ve Deney grubu 2'nin ön test ve son testleri arasında anlamlı bir farklılık olduğu görülürken kontrol grubunda anlamlı bir farklılık olmadığı rapor edilmiştir. Eleştirel düşünme eğiliminde sadece Deney gurubu 1'in ön test ve son test puanları arasında anlamlı bir farklılık olduğu görülmüştür. Öte yandan, sosyobilimsel konulara yönelik tutum puanlarında ise hiçbir grubun ön test ve son test puanları arasında anlamlı bir farklılık olmadığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak, Web 2.0 aracı ile yapılan uygulamaların diğer uygulamalara göre fen okuryazarlığı, eleştirel düşünme eğilimini ve karar verme becerilerini daha iyi geliştirdiği belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar ve literatürdeki çalışmalar dikkate alınarak bazı önerilere yer verilmiştir.