Soya (Glycine max L.) yapraklarında alıştırma yolu ile tuzluluk toleransını arttırmada NPR1 bağımlı SA'nın rolünün araştırılması

NPR1, salisilik asit (SA) sinyal yoluna ait düzenleyici bir gendir ve ayrıntılı mekanizması tam olarak çözülememiştir. Bu çalışmada, NPR1-bağlı SA düzeyindeki değişimin alıştırma yolu ile soya yapraklarının tuz toleransını arttırması üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Bu amaçla tuza duyarlı ('SA88') ve tuza toleranslı ('Erensoy') soya bitkilerine (Glycine max L.) artan NaCl konsantrasyonları (25, 50, 75 ve 100 mM; alıştırılmış) ve 100 mM NaCl (alıştırılmamış) uygulanmıştır. Sonuçta alıştırma uygulamasının, duyarlı bir kültivar olan SA88'de süperoksit anyonu savurma kapasitesini arttırdığı ve hidrojen peroksit (H2O2) ile malondialdehit (MDA) miktarını da azaltarak tuza bağlı hasarı hafiflettiği belirlenmiştir. Bununla birlikte alıştırma uygulaması, SA88 kültivarında APX, KAT ve GST enzimlerinin aktivitesinde artışa neden olurken en yüksek artışın GST enziminde olduğu tespit edilmiştir. Dahası her iki kültivarın Gmnpr1 gen ifadesi tüm uygulamalarda artmıştır ancak en belirgin artışın tuz uygulanan gruplarda olduğu görülmüştür. Bunun yanı sıra SA88'in alıştırma uygulamasının, içsel SA düzeyinde artış olduğu görülmüştür. Sonuç olarak bu çalışmada ilk defa alıştırma uygulamasının stres esnasında duyarlı soya bitkisinde tuz toleransının arttırılmasında etkili olduğu ve bunun ROT'un uyardığı NPR1'den bağımsız SA birikimi ile gerçekleştiği belirlenmiştir.