Word sense disambiguation based on sense similarity and syntactic context

Yüksek Lisans Tez Özet FormuÖğrencinin Adı : Başak MutlumAna Bilim Dalı : Bilgisayar MühendisliğiTez Başlığı : Sözdizim ve Anlam Benzerliğine Dayalı Sözcük AnlamıBelirlemeÖzetSözcük Anlamı Belirleme, anlamı belirsiz bir sözcüğe bulunduğu bağlama göre anlambelirlenmesi işlemidir. Sözcük Anlamı Belirleme henüz çözümü bulunamamış bir problemdir.Diğer doğal dil işleme yöntemlerinin de gereksinimlerini karşılayabilmek için bu problemeetkili bir çözüm bulunmalıdır. Bugüne kadar olan sözcük anlamı belirleme çalışmalarındahem öğreticiyle öğrenme hem de öğreticisiz öğrenme algoritmaları denenmiş; öğreticiyleöğrenme yöntemlerinden daha başarılı sonuçlar elde edilmiştir. Fakat ilk anlam buluşsalı veöğreticiyle öğrenme yöntemleri doğal sınırlarına ulaştığından, öğreticisiz öğrenme yöntemleridaha ayrıntılı incelenmelidir.Bu tezde, anlam benzerliğine ve sözdizimine dayalı bir öğreticisiz öğrenmealgoritması kullanılmıştır. Bu algoritma, iki farklı sözcük benzer yerel bağlamlardakullanılırsa benzer anlamlara sahip olurlar mantığını kullanmaktadır. Eğitim evresinde, 100milyon sözcükten oluşan bir eğitim verisi ayrıştırılmış ve yerel bağlama dayalı özniteliklerbelli kurallar doğrultusunda özütlenmiştir. Anlamı belirsiz sözcükler ve bu sözcüklerle benzerbağlamda bulunan sözcükler arasındaki benzerlik değerleri hesaplanmıştır, bir enbüyütmealgoritması yardımıyla sözcüklerin anlamları bulunmuştur. Sistemin performansıSENSEVAL-2 ve SENSEVAL-3 verileri üzerinde denenmiş ve %59 başarı elde edilmiştir.Danışman: Deniz Yüret Tarih: 22.09.2005Enstitü Müdürü: Tarih: