Kapiler elektroforez ve yüksek performanslı sıvı kromatografi-hidrür oluşturmalı atomik floresans spektrometri ile türleme çalışmaları

UV dedektörlü CE arsenit [As(III)], arsenat [As(V)], monometiylarsonik asit (MMA), dimetilarsinik asit (DMA), antimonit [Sb(III)] ve antimonat'ın [Sb(V)] aynı anda zenginleştirilmesi ve tayini için dört kapileriçi zenginleştirme tekniği kullanılmıştır. Bunlar (i) sodyum dodesil sülfat ile süpürmeli- misel elektrokinetik kromatografi (MEKC), (ii) polarite değiştirmeli yüksek hacimli numune istifleme (LVSS), (iii)Yükseltilmiş alan numune istifleme (FASS) ve (iv) setiltrimetilamonyum bromür (CTAB) ile ters elektroozmotik akışlı yükseltilmiş alan numune istifleme (ters EOF-FASI) teknikleridir. En düşük teşhis sınırı (LOD), ters EOF-FASI ile, elektrokinetik numune enjeksiyonu öncesinde kapilere kısa süreli su tabakası enjekte edildiğinde gözlenmiştir. Bu teknik, yüksek duyarlıklı hücre ile birlikte kullanıldığında hedef analitlerin LOD değerleri sırasıyla 2.1, 16, 14, 1.9, 1.1 and 13 µg L?1 dır. LOD değerlerinde konvansiyonel kapiler elektroforeze kıyasla 0.6 ? 103?21 ? 103 kez artış sağlanmıştır. Geliştirilen yöntem arsenik ve antimon standardı eklenmiş çeşme suyuna başarı ile uygulanmış ve geri kazanım değerleri %97.7- 102.5 arasında bulunmuştur.Türkiye'nin Nevşehir bölgesinde içme suyu yolu ile arseniğe maruz kalan insanlarda kanser riskinin araştırıldığı projenin bir kısmı olarak bölgeden toplanan idrar numunelerinde yüksek performanslı sıvı kromatografisi-hidrür oluşturmalı-atomik floresans spektrometrisi (HPLC?HG?AFS) ile arsenik türleme analizi yapılmıştır. İdrarda arsenik türlemesi için bir HPLC?HG?AFS yöntemi geliştirilmiştir. Arsenik türleri, As(III), As(V), DMA ve MMA, optimize edilmiş kromatografik koşullarda (pH'sı 5.8'e ayarlanmış, 8 mM fosfat tampon ve 1.0 mL min?1 akış hızındaki hareketli faz, numune pH'sı 5.8, C18 koruyucu kolon) kuvvetli anyon değiştirici kolonda ayrılmıştır. Geliştirilen yöntemin doğruluğunu test etmek için SRM NIST 2669 (dondurulmuş insan idrarında arsenik türleri) sertifikalı referans maddesinde arsenik türlerinin tayini yapılmış ve sonuçların %95 güven aralığında sertifikalı değerler ile uyumlu olduğu görülmüştür. İdrar numuneleri asit ile yıkılanmış ve potasyum iyodür ile ön-indirgeme sonrası HG-AFS ile toplam arsenik tayini yapılmıştır. Aynı şekilde yıkılanan SRM 2669'un yüksek ve düşük olmak üzere iki faklı seviyesinde toplam arsenik tayini yapılmış ve sertifikalı değerler ile uyumlu değerler bulunmuştur. Arsenik türleri için HPLC-HG-AFS ile 100 ?L enjeksiyon hacmi kullanılarak hesaplanan LOD değerleri 0.3-0.7 ?g L?1 arasında, HG-AFS ile toplam arsenik tayininde ise 2.5 ng L?1'dir (gain 100). Bölgeden toplanan idrar numunelerinde arsenik türleri ve toplam arsenik tayini yapılmıştır. Sonuçlar, bölgede yaşayan insanların tükettikleri içme suyundaki arsenik derişimine göre düşük, orta ve yüksek olarak gruplandırıldığında, hesaplanan toplam arsenik ortalamaları ve türlerin toplamlarının ortalamaları arasındaki fark %95 güven aralığında anlamlı bulunmuştur. Üç grupta da türleme analizlerinde derişimi en yüksek olan tür DMA dır. Sonuçlar HPLC-HG-AFS ve HG-AFS yönteminin idrar ve su numunelerinde arsenik türlemesi ve toplam arsenik tayini için duyarlı, tekrarlanabilir ve doğru olduğunu göstermektedir.