Spiraea japonica var. fortunei bitkisinin fitokimyasal özelliklerinin spektroskopik ve kromatografik yöntemlerle belirlenmesi

Spiraea japonica var. fortunei, Rosaceae familyasına ait bir bitki olup yüze yakın spiraea bitkisi türü vardır. Çiçeklerinin rengi beyaz, kırmızı, pembe ve sarı olarak türlere göre farklılık göstermektedir ve 1,5 ile 3 m kadar uzayabilmektedir. S. japonica var. fortunei, ağırlıklı olarak Asya ülkelerinde yetişen ve alkaloidleri ile tanınan bir çalı bitkisidir. Spiraea cinsi fenolik bileşikler açısından zengin olarak bilinmektedir. Fenolik bileşik sınıfına ait olan flavonoidler ayrıca antioksidan aktiviteye sahiptir. Bu çalışmanın amacı, S. japonica var. fortunei'nin toplam fenolik ve flavonoid içeriği ve FTIR analizi ile fenolikler ve flavonoidler ile ilişkili fonksiyonel gruplarını ortaya çıkarmaktadır. Bitkinin yaprakları ve çiçekleri, etanol veya metanol kullanılarak ayrı ayrı ekstrakte edilmiştir. Metanolün hem yaprak hem de çiçekler için etanole kıyasla ekstraksiyon için daha iyi bir çözücü olduğu belirlenmiş ve bununla daha yüksek ekstraksiyon verimleri, toplam fenolik ve flavonoid elde edilmiştir. Öte yandan, yaprakların fenoller ve flavonoidler açısından daha zengin olduğu ve çiçeklerden daha yüksek antioksidan aktiviteye sahip olduğu belirlenmiştir. Yaprakların etanol ve metanol ekstraktlarının toplam fenolik içerikleri sırasıyla 18,13±1,61 ve 25,64±0,32 mg GAE/g kuru madde iken çiçek ekstraktlarında 11,08±0,13 ve 19,33±1,24 mg GAE/g kuru madde olarak belirlenmiştir. En düşük flavonoid içeriği S. japonica var. fortunei çiçeklerinin etanol ekstraksiyolarında (16,98±3,07 mg QE/g kuru madde), en yüksek ise yaprakların etanol estraktında (46,46±2,96 mg QE/g kuru madde) iken çiçeklerinin ve yapraklarının metanol ekstraktlarının toplam flavonoid içerikleri sırasıyla 22,68±2,63 ve 28,35±3,54 mg QE/g kuru madde olmuştur. Örneklerin antioksidan aktiviteleri de DPPH radikal süpürme hızı ölçülerek incelenmiş. En düşük konsantrasyonda (0,156 mg/mL) çiçeklerin ve yaprakların etanol ve metanol ekstraktlarının antioksidan aktiviteleri %12,30±0,79, 21,60±1,80, 29,40±4,30 ve 30,00±0,67 olarak belirlenirken en yüksek konsantrasyondaki (6,25 mg/mL) antioksidan aktiviteleri sırasıyla %66,43±0,11, 69,76±0,34, 65,71±0,90 ve 69,29±2,58 olarak tespit edilmiştir. Yaprakların antioksidan aktivitesi, 0,156 mg/mL konsantrasyonda çiçeklerden oldukça yüksektir. Öte yandan, tüm örneklerin antioksidan aktiviteleri 6,25 mg/mL'de hemen hemen aynıdır. Bu çalışmada da S. japonica var. fortunei çiçek ve yapraklarından elde edilen etanol ve metanol ekstraktlarının IC50 değerleri sırasıyla 0,57±0,06, 0,48±0,01, 0,43±0,01, ve 0,45±0,00 olarak hesaplanmıştır. Ekstraktların UV-VIS spektrumları ve FTIR analizleri, fenoliklerin ve flavonoidlerin varlığını doğrulamıştır. Bu çalışmada ayrıca LC-MS analizine dayalı S. japonica var. fortunei bitkilerinin çiçek ve yapraklarının metanol ekstraktlarında 54 flavonoid bileşik ve 14 flavonoid olmayanlar bileşik tanımlanmıştır.