Spor lisesi öğrencilerinin sporda kaygı düzeyleri ile ahlaki karar alma tutumlarının incelenmesi

Bu çalışmanın amacı, spor lisesi öğrencilerinin sporda kaygı düzeyleri ile ahlaki karar alma tutumlarının incelenmesidir. Çalışmaya Bursa da ikamet eden ve 2022-2023 eğitim ve öğretim yılı spor lisesinde öğrenim gören yaş ortalaması 15,95±1,19 ve spor yılları 5,45±2,92 olan, 161 kız, 258 erkek olmak üzere 9., 10., 11. ve 12. sınıf öğrencilerinin toplamda 419 takım ve bireysel sporcular dahil edilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formu, sporda kaygı ölçeği-2 ile altyapı sporlarında ahlaki karar alma tutumları ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde istatistiki yöntem olarak; betimsel istatistikler (frekans, aritmetik ortalama, standart sapma); bağımsız t testi analizi, One-way ANOVA testi analizi, Kolmogorov-Smirnov testi, Spearman Korelasyon analizi kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre sporcuların cinsiyetleri, yaşadıkları ilçeler, ilgilendikleri spor dalı, spor yılı ve sınıf değişkenlerine göre sporda kaygı ölçeği-2 alt boyutlarında ve altyapı sporlarında ahlaki karar alma tutumları ölçeği alt boyutlarında anlamlı farklılık görülürken, sporcuların yaş değişkeni açısından her iki ölçekteki alt boyutlarında anlamlı bir farklılık olmadığı görülmektedir. Korelasyon analizine göre altyapı sporlarında ahlaki karar alma ölçeği hileyi benimsemek alt boyutu ile sporda kaygı ölçeği-2 konsantrasyon bozukluğu alt boyutları arasında pozitif yönde düşük düzeyde anlamlı ilişki olduğu tespit edilmiştir. Buna göre sporcuların kaygı düzeyleri arttıkça ahlaki karar alma tutumlarında da artış gözlemlenmektedir. Sonuç olarak, erkek sporcuların müsabaka ve yarışma sırasında adil ve kurallara uygun bir şekilde yarışmayı benimsemedikleri, kız sporcuların ise adilce kazanmayı benimsediği ve spor ortamında kaygı problemlerini daha çok yaşadıkları görülmüştür. Takım sporu ile uğraşan sporcuların ahlaki karar alma tutumlarında olumsuz yönde artış görülürken, sporcular tecrübelendikçe kaygı düzeylerinin net bir şekilde daha düşük olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Diğer yandan yaşadıkları ilçeye göre kaygı ve ahlaki tutum düzeylerini etkilediği tespit edilmiştir. Genel olarak konsantrasyon bozukluğu yaşayan sporcuların yarışmayı kazanmak adına hileye başvurabilecekleri görülmüştür.