Spor örgütlerinde karanlık dörtlü davranışlarının incelenmesi

Psikoloji alanında yaklaşık olarak 20 yıl öncesinde gündeme gelen karanlık üçlü kavramı sosyal bilimlerdeki herhangi bir bölümde uluslar arası bir araştırma konusu olmuştur ve bu terimle alakalı geniş araştırmalar yapılmıştır. Yıllar içerisinde karanlık üçlü terimine başka bir faktör koyularak (sadizm) karanlık dörtlü şeklinde isimlendirilmiştir. Diğer üç kavram ise Narsisizm, Makyavelizm ve Psikopatidir. (Aytaç, 2021) Örgütlerin içerisinde görev alanlar ve lider kişilerde bu nitelikler bulunabilmektedir. Bu nitelikleri bulunduran kimselerin tehlikeli olduğu fikri oluşsa da son zamanlarda bu özellikleri taşıyanların örgütleri adına yararlı işler yapabileceği ile alakalı araştırmalar yapılmaktadır. Uluslar arası düzeyde bu alandaki incelemeler hız kazanmıştır ancak ülkemizde bu hususta özellikle spor örgütleri konusunda yapılan araştırmalar yok denecek kadar azdır. Bu yüzden ülkemiz içerisinde yapılan incelemelerin, bu kişilik özelliklerinin spor örgütleri alanında ne şekilde oluştuğunu gözler önüne sermek bir ihtiyaçtır. (Öztürk, 2019) Spor örgütleri kişilerden meydana gelmektedir ve bu insanların kişilik nitelikleri örgütlerin geleceğini ve başarı düzeyini doğrudan etkilemektedir. Bu çalışmanın amacı da spor örgütlerinin karanlık dörtlü ile ilişkisini ve bu psikolojik etmenlerin davranışlar üzerindeki etkisini incelemektir. (Öztürk, 2019) Karanlık dörtlü davranışlarının detaylı şekilde aktarılması ve bu davranışların spor örgütlerindeki yerini aktarmak amaçlanmıştır. Ayrıca spor örgütlerinde bu davranışların olumsu ve olumsuz etkilerine değinilecektir. Bu hususta yapılan araştırmaların ülkemiz adına az olması da amaçlar arasındadır. Hâlihazırda ülkemizde bu hususta yapılan araştırma sayısı yok denecek kadar azdır. Bu yüzden özgün bir araştırma olacağı düşünülmektedir. Ayrıca karanlık dörtlü davranışlarının olumlu ve olumsuz yanları gözler önüne serilecek faydalı ya da zararlı olduğu değerlendirilecektir. Bu araştırmaya yerel yönetimlerin kurmuş olduğu spor kurum ve örgütlerinde görev alan bütün personelin katılması planlanmaktadır. Bu bağlamda personelin karanlık dörtlü davranışı incelenip aktarılması planlanmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak anket formu düzenlenmiştir. Anket formu 2 bölümden oluşmaktadır Öncelikle ilk bölümde demografik bilgilerinin soruları yer almaktadır. Anketin 2. Bölümünde ise (Aytaç2022) tarafından Türkçeye uyarlanan Karanlık Dörtlü Ölçeği yer almaktadır. Makyavelizm, narsisizm, psikopati ve sadizm şeklinde gerçekleşmiş olup ölçeğin uygulanmasında5'li Likert ölçeğinin kullanılması önerilmiştir.