Stalin dönemi GULAG kampları

Tarihte farklı milletlerde de örnekleri olan sürgüne gönderme ve mahkûm emeğinden faydalanma uygulaması Sovyet Rusya'nın Çarlık Rusya'dan miras aldığı uygulamadır. Sovyet Rusya hükümetinin kurumsallaştırdığı, sistematik şekilde SSCB'nin dört bir yanına kurduğu, adını da Ana Kamp İdaresi'nin Rusça kısaltmasından alan GULAG'a bağlı kamplar çok uzun yıllar sonra daha iyi bilinmeye başlandı. Araştırmacıların ilk olarak roman ve hatıratlar sayesinde tanıma fırsatı bulduğu, yeni belgeler ile aydınlatılmaya muhtaç birçok yanı olan bu sistem tezimizde üç bölümde incelenmiş, kaynak tarama metodu ile özellikle İngilizce ve Rusça birincil ve ikincil kaynaklar tetkik edilmiştir. SSBC'nin yıkılmasından çok daha önceki dönemlerde yayımlanan birçok hatırat ve çalışma çalışmamızın önemli kaynakları olmuştur. Bunların yanında Moskova merkezli GULAG Tarih Müzesi'nin yaptığı çalışmalar da yararlandığımız en önemli kaynaklardan olmuştur. Stalin Dönemi GULAG'da Sosyal Hayat adını verdiğimiz tez çalışmamızın birinci bölümünde GULAG sisteminin çekirdeğini oluşturan kampları, bu kampların idari yapısını, Sovyet ceza sistemindeki yerini ve Türk Dünyası aydınlarının tasfiye edilmesindeki önemi ele alınmıştır. İkinci bölümde ise kamplarda bulunan mahkûmların genel durumu, kadın ve çocuk mahkûmlar ile günlük rutin işleyiş ele alınmıştır. Tezimizin son bölümü olan üçüncü bölümde ise GULAG'ın Sovyet ekonomisindeki rolü konu edinmiştir. Çarlık devrinden ekonomik enkaz devralan Sovyet Hükümeti'nin ekonomi politikaları içerisinde kamplarda bulunan mahkûmların emeği, çalıştıkları büyük projeler ve maden ocakları tablo, şekil ve fotoğraflarla sunulmuştur. Özellikle de paralı işçi temininde bile sıkıntıların yaşandığı fakat yer altı ve yer üst kaynakları bakımından en verimli bölgelerin başında gelen Sibirya'da kampların nasıl işlevsel olarak kullanılmaya çalışıldığının üzerinde durulmuştur.