Meslek liselerine yönelik devlet politikaları 1970 - 2013

Bu tez Türkiye'de meslek liselerinin son 40 yılını incelemektedir. Endüstriyel büyümenin bir bileşeni olarak görülen meslek liseleri politika yapıcıların ilgisini sürekli olarak cezbetmiştir. Bu tezde meslek liseleri beceri oluşumu sisteminin temel biçimi olarak ele alınmış ve beceri oluşumu literatürüyle kaşılaştırılmıştır. Ekonomi politikalarının neoliberalleştiği yıllarda meslek liselerinin tarihsel gelişimindeki menziline bağımlı (path-dependent) özellikleri belirlenerek beceri oluşumu probleminin devam etmesindeki iki unsur analiz edilmiştir: mesleki öğretim ve eğitim için bir modelin ve uzun vadeli bir stratejinin eksikliği. Bunlara dair gelişmeler takip edilerek incelenen 40 yılda problemli olduğu düşünülen ve strateji geliştirilmek istenilen alanların aynı olduğu ortaya çıkmıştır. Devletin bu konuya olan ilgisi devam ederken aynı zamanda günümüze kadar tekrar eden problemlerin çözülemediği görülmektedir. Ayrıca, neoliberal bir bağlama rağmen mesleki öğretim ve eğitimin devletçi bir alan olarak kaldığı, ama bunların aksine devletin sınırlılıklarının üç farklı beceri oluşumu modelinin aynı anda uygulanabilir olmasına sebep olduğu saptanmıştır. Farklı beceri oluşumu sistemlerinin birarada uygulanabiliyor olması hem kurumsal devamlılıklar hem de değişiklikler açısından belirleyicidir. Belli bir modelin ve stratejinin uygulanamaması siyasal iktisadi kurumlar arasındaki bütünselliği ve ilişkiyi de zorlaştırmaktadır. Koordine olabilmiş bir modele dair istekler sıklıkla dile getirilmiş olsa da, bu sisteme uygun mekanizmalar oluşturulamamıştır. Meslek liseleri ve siyasal iktisadi diğer kurumlar arasındaki uyumsuzluk tutarlı ve etkili bir mesleki eğitim politikası şansını düşürmektedir.