Stres ve motivasyon ilişkisi: Kadın sağlık çalışanları örneği

Günümüzde bireyler gerek gündelik yaşamlarında gerekse de günün önemli bir zaman dilimini kapsayan çalışma hayatında belli boyutlarda stres ile karşılaşmaktadırlar. Karşılaşılan bu stresin kaynaklarının doğru ve hızlı tespiti stresin sonuçlarının azaltılmasında etkili olmaktadır. Bunun yanında bütün (özel-kamu) kurumlar, küreselleşen dünya ile birlikte, sürekli gelişen çevreye, değişimlere ve küresel rekabete karşı ayakta kalmak zorundadır. Kurumların bu ortamda başarılı olabilmelerinde en büyük faktör, çalışanların en iyiyi yapabilmeleri için motivasyona sahip olmalarına bağlıdır. Çalışma yaşamında karşı karşıya kalınan stres bireylerin çalışma yaşamındaki motivasyonunu önemli ölçüde etkilemektedir. Tez dört ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde stres kavramı, stresin endişe, engellenme ve çatışma kavramları ile benzerlik göstermesi, stresin aşamaları ve genel uyum sendromu ile olan ilişkisi incelenmiştir. Engellenme, bir hedefe ulaşmak için gösterilen her türlü çabaya karşın uğranan hayal kırıklığıdır. Endişe ise sonucu tam netleşmeyen olaylar karşısında sanki sonuç olumsuz olacakmış hissiyatına kapılmadır. Stres, tükenme, alarm ve direnç olacak şekilde stres üç aşamadan oluşmaktadır. Birinci bölümde bunun yanı sıra stresin belirtilerini, çevresel, bireysel ve örgütsel stres faktörlerini daha sonra stresin bireysel, fizyolojik, psikolojik ve örgütsel sonuçları açıklanmıştır. İkinci bölümde motivasyon kavramı, süreci, önemi, yararları ve başlıca motivasyon kuramları olan süreç ve kapsam kuramları detaylı olarak incelenmiştir. Motivasyon, bireylerin belirli bir amacı gerçekleştirmek üzere kendi arzu ve istekleri ile davranmaları sürecidir. Yapılan çalışma ile bağdaştırmak gerekirse motivasyon, insanların stresli bir ortamda bulunup aynı zamanda stres ile birlikte hedefine ulaşmak için göstermiş olduğu çabadır. Kimi insanlar stres ile daha iyi mücadele edip stresi kendi yaşamında avantajlı hale getirip motivasyonlarını arttırabilmektedir. Bunun yanında insanların büyük çoğunluğu stresle mücadele ederek amacına ulaşmada motivasyonları azalmaktadır. Üçüncü bölümde ise stres ve motivasyon arasındaki ilişkiye değinilmiştir. Bireylerin stres düzeyleri ne kadar yüksek ise motivasyon düzeyleri de o kadar düşük olmaktadır. Bu sebeple kurumlarda verimliliği arttırmak için çalışanlarda strese ve strese neden faktörleri minimize edip, motivasyonu arttırmak esas alınmaktadır. Araştırmanın dördündü ve son bölümünde yapılan araştırmaya ait uygulama bölümü bulunmaktadır. Bu bölümde yapılan araştırmanın amacı, kapsamı, sınırlılığı, araştırmanın yöntemi, araştırmada elde edilen verilerin toplanma ve değerlendirme biçimi, araştırmanın hipotezleri ve analizleri yer almaktadır. Tez kapsamında elde edilen verileri, araştırmanın hipotezlerini test etmek adına; Kaiser- Meyer-Olkin (KMO) and Bartlett's testi, faktör analizi, geçerlilik ve güvenirlilik analizi, frekans analizi, korrelasyon ve regresyon testleri ile Anova testlerine tabi tutulmuştur. Tez kapsamında dört tane hipotez ileri sürülmüştür. Yapılan analizler sonucunda bu hipotezlerin iki âdeti tamamen bir tanesi de kısmen doğrulanmış ve bir tanesi de reddedilmiştir. Anahtar Kelimeler: Stres, Motivasyon ve Stres-Motivasyon İlişkisi