Türkiye orman fenolojisindeki değişikliklerin MODIS uydu verileri aracılığıyla incelenmesi

Büyüme Mevsimi Başlangıcı yıl içerisinde bitkilerin büyüme döneminin – yeşil yaprak oluşumunun başladığı dönem – başlangıcıdır. Büyüme Mevsimi Sonu ise tam tersidir; bu dönemde bitkiler büyüme mevsimini bitirerek yaprak dökmeye başlar. Yeşil yapraklardaki değişim iğne yapraklı ağaçlara göre yaprak döken ağaçlarda çok daha büyük olsa da, tüm bitkiler her yıl BMB ve BMS'den sonra farklılıklar gösterirler. Bütün bitkiler BMB ve BMS'ye girdiklerinden dolayı, yıllık döngülerine uyabilmek için bazı çevresel işaretler ararlar. BMB ve BMS'deki değişiklikleri tespit etmek için MODIS görüntüleme kullanılmıştır. MODIS uydularının kutupsal yörüngeleri vardır ve görüntüleri günlük 7 yansıma bandında yakalarlar. BMB ve BMS'yi MODIS uydu görüntülerinden yeşil ve kırmızı yansıma farkına bağlı olarak tespit edebilmek için GRVI endeksi kullanılmıştır. BMB ve BMS tespiti için eşik değer GRVI=0'dır. GRVI>0 ise büyüme mevsimidir; GRVI<0 ise yaprak dökümü mevsimidir. Yıllık GRVI tahminleri GRVI değerinin sıfırı geçtiği noktaları yakalayarak BMB ve BMS'yi tespitte kullanılmıştır. BMB ve BMS'deki yıllık kaymaları tespit edilmesinde yapılan GRVI hesaplamaları kullanılmıştır. Bu ölçümler için, günlük MODIS Terra MOD09GA V006 ürünleri 2007-2017 yılları aralığı için indirilmiş, sonra da bir R kodu ile RASTER paketi kullanılarak analiz edilmiştir. Sonuçlarda çeşitli sebeplerden dolayı ortaya çıkan kirlilik Üssel Hareketli Ortalama yöntemi kullanılarak giderilmiş, sonrasında ise GRVI=0 noktaları tespit edilmiştir. Sonrasında sadeleşen veriler BMB ve BMS'lerin zaman içerisindeki kaymalarının analizi için yıllık olarak ve bölgeler arası karşılaştırılmıştır. Çalışılan bütün bölgelerde Büyüme Mevsimi sırasında değerlerde artış görülse de, dağlık ve iğne yapraklı orman benzeri alanlarda GRVI yöntemi BMB ve BMS tespitinde yetersiz kalmıştır; çünkü değerlerde GRVI=0 noktaları bulunamamıştır. GRVI'ın başarılı olduğu bölgelerde ise, 11 senelik bir aralıkta BMB'nin daha erken bir tarihte, BMS'nin ise daha geç bir tarihte meydana geldiği gözlenmiştir. Genel olarak, GRVI ele alınan bir bölgede mevsimsel rutin değişikliklerin tespitinde başarılı olmuştur.