Suat Derviş'in eserlerinde toplum ve kadın ilişkisi

Bu tez, Cumhuriyet Dönemi Türk edebiyatının kadın yazarları arasında yer alan Suat Derviş'in edebi eserlerini, özellikle, toplum ve kadınlar arasındaki sosyal ve kültürel bağlantılara değinerek incelemektedir. Genel anlamda, sanatın toplumsal bir görev olduğuna ve edebiyatın temel amacının insan merkezli anlayış ve söylemi içerisinde barındırması gerektirdiğine inanan Derviş, toplum ve kadın arasındaki sosyokültürel ilişkiler hakkında önemli sorular sorarak kadın bireylerin maruz kaldığı cinsiyetçilik, iş ve ev hayatındaki sömürgecilik, fiziksel, psikolojik şiddet ve cinsel istismar gibi sorunların toplum ile ilintili olduğunu ileri sürer. Böylelikle kadın ve toplumun birlikte mercek altına alınarak değerlendirilmesi gerektiğine dair kuvvetli bir inanç besleyen Derviş, bu düşünceyi birleştiren pek çok tematik edebî eser üretmekten kaçınmaz. Eserlerinde sunduğu çeşitli unsurlarda geleneksel norm ve kaidelerin, ataerkil yapının etkileriyle şekillenmesiyle toplumun, düşünce ve uygulamalarında kadının indirgenmesine karşı bir tutum sergileyen Suat Derviş, bu yönüyle edebiyatımıza farklı bir bakış açısı ve yeni bir soluk kazandırmıştır. Yazarın en belirgin özelliklerinden biri, edebî eserlerinde toplum ve kadın ilişkisinin işlevselliğini ön plana çıkartan söylemleri ve temaların hakimiyetidir. Bu noktada eserlerinde herhangi bir sınırlılık veya değişmez kurallarla ele alınmayan toplum ve kadın imgeleri, alışılmış düşünce ve kaidelerin dışında ele alınmıştır. Böylelikle bir kadın edebiyatçının gözünden, yaşadığı toplum ve hemcinslerinin sorunları çeşitli açılar ve kavramlarla ilişkilendirilerek sentez edilmiştir. Çalışmada üzerinde durulan bir diğer husus, Suat Derviş'in edebî eserlerinde meydana getirdiği toplum eleştirisidir. Özellikle kadın kahramanların sorunlarını ele alarak gerçekleştirdiği bu tenkidî yaklaşımlarında, toplumun geleneksel yönlerine dair sunulan öğelerin odak noktasında kadın kahramanların toplumsal norm ve kaidelerden kaçışı ve birey olma çabaları yer alır. Bu bağlamda, çalışmanın ilk bölümünde, Suat Derviş'in hayatı ve edebi kişiliği, ikinci bölümünde 20. yüzyılın ilk yarısında Türk toplumu ve Türk toplumunda kadın olgusu, son kısımda ise Suat Derviş'in eserlerinde toplum ve kadın ilişkisinin tesirleri incelenmiştir.