Subklinik hipotiroidide tiroksin tedavisinin postprandial lipid-kolesterol ve glukoz düzeyleri üzerine olan etkisi

Subklinik hipotiroidili hastalarda kardiyovasküler hastalık riskinde artma olduğu yapılan çalışmalarda gösterilmesine rağmen altta yatan mekanizma tam olarak anlaşılabilmiş değildir. Subklinik hipotiroidili hastalarda aterojenik lipidkolesterol değişikliğinin olup olmaması ve bu değişikliğin tiroksin tedavisi ile düzelip düzelmemesi üzerindeki tartışmalar patogenezde başka mekanizmaların olabileceğini düşündürmektedir. Postprandiyal fazda gerçekleşen bazı metabolik olayların endotel hasarına neden olduğu ve bunun da ateroskleroz gelişimine katkıda bulunduğu bilinmektedir. Şu ana kadar subklinik hipotiroidili hastalarda postprandiyal fazdaki metabolik değişiklikleri araştıran bir çalışma yapılmamıştır. Bu çalışmanın amacı subklinik hipotiroidisi olan hastalarda postprandial fazda ve açlıkta aterojenik lipid-kolesterol profilinin olup olmadığının araştırılması ve tiroksin tedavisinin açlık ve postprandial lipid-kolesterol düzeyleri üzerine etkisinin olup olmadığının araştırılmasıdır. Çalışmaya 50 subklinik hipotiroidili ve 25 ötiroid hasta alındı. Başvuran ilk 25 subklinik hipotiroidili hasta tedavi grubunu (grup I), ikinci 25 subklinik hipotiroidili hasta tedavi almayan kontrol grubunu (grup II) ve üçüncü olarak alınan 25 ötiroid hasta ötiroid kontrol grubunu (grup III) oluşturuyordu. Hastaların tamamına total 650 kilokalorilik (32 g protein, 76.6 g karbohidrat ve 21.5 g yağ içeren) standart test yemeği verildi. Yemek öncesi ve yemekten 2 saat sonra glukoz, insülin, trigliserid, HDL kolesterol, total kolesterol, LDL kolesterol için kan örnekleri alındı. Daha sonra subklinik hipotiroidili tedavi grubuna (grup I) günde tek doz levotiroksin 50 μg başlandı. Subklinik hipotiroidili kontrol grubuna (grup II) ilaç başlanmadı. Hastalar eski beslenme alışkanlıklarına devam ettiler. 3 ay sonra her iki grup (grup I ve grup II) için başlangıçtaki ile aynı şekilde kan örnekleri alma işlemi tekrarlandı. Subklinik hipotiroidili hastalarda açlık ve postprandial glukoz düzeyleri ötiroid olanlara göre daha düşük bulundu (p=0.02 ve p=0.00), ancak serum insülin ve lipid-kolesterol düzeyleri açısından subklinik hipotiroidili ve ötiroid olanlar arasında fark yoktu. Subklinik hipotiroidili hastalarda başlangıçta iki grup arasında bir fark yokken 3. ayda tiroksin tedavisi alan grupta açlık ve postprandial total kolesterol, tiroksin tedavisi almayan gruba göre daha düşüktü (p=0.01 ve p=0.00). Ancak tedavi alan grupta açlık ve tokluk LDL kolesterol ve trigliserid değerleri farklı değildi. Tiroksin tedavisi alanlarda başlangıca göre açlık ve postprandial insülin düzeyleri ve açlık glukoz düzeyleri değişmemesine rağmen postprandial glukoz düzeylerinde anlamlı düşme saptandı. Başlangıçta subklinik hipotiroidili hastalarda ve 3. ayda tiroksin tedavisi alan grupta glukoz, insülin, total kolesterol, LDL kolesterol, HDL kolesterol, trigliserid değişimi ile tiroid hormonları korele değildi. Yine başlangıçta subklinik hipotiroidili hastalarda ve 3. ayda tiroksin tedavisi alan grupta bazal ve postprandial glukoz, insülin, total kolesterol, LDL kolesterol, HDL kolesterol, trigliserid düzeyleri ile tiroid hormonları korele değildi. Sonuç olarak; bizim çalışmamızda hafif TSH yüksekliği olan subklinik hipotiroidili hastalarda hem açlık hem de postprandial dönemde aterojenik lipidkolesterol ve glukoz profili saptanmamıştır. İlave olarak subklinik hipotiroidili hastalarda tiroksin tedavisi ile postprandial glukoz dışında, açlık ve postprandial lipid-kolesterol ve açlık glukoz düzeylerinde değişiklik tespit edilmemiştir. Anahtar sözcükler: Subklinik hipotiroidi, açlık ve postprandial faz, lipid-kolesterol profili, tiroksin tedavisi.