Sülfonat grupları ile substitue edilmiş suda çözünür fitalosiyaninlerin Chlorella vulgaris gelişimi ve antioksidan parametreleri üzerine etkisi

Fitalosiyaninler (Pc) sentetik olarak elde edilen en önemli boyar madde gruplarından olması nedeni ile endüstriyel alanda çok geniş kullanım alanlarında sahiptir. Endüstriyel boyalar, kalem ve yazıcı mürekkepleri, optik veri depolama ve fotodinamik kanser tedavileri uygulama alanlarından sadece birkaçıdır. Pc'ler çok çeşitli sentez yöntemleri ile elde edilebilmektedirler. Bu yöntemlerden biri olan yüksek sıcaklıktaki sentez yönteminde oluşan polar gruplarından dolayı suda çözünebilir özellik kazanmaktadır. Ayrıca bileşik oluşturduğu metale göre de farklı özelliklere sahip olmaktadır. Bu suda çözünme özelliklerinden dolayı fitalosiyaninlerin de, ağır metaller, herbisitler, pestisitler ve nanoplastikler gibi sucul ekosistemi tehdit etmesi ve fotosentez üretim kapasitesinde önemli yere sahip olan yeşil alglerde stres koşulları oluşturması mümkün görülmektedir. Bu çalışmada, iki farklı fitalosiyanin türevinin Chlorella vulgaris alginin klorofil-a ve OD 750 değerlerinde ve antioksidan parametrelerinde (toplam SOD, APOD, GR, prolin, MDA ve H2O2) oluşturduğu değişimler incelenmiştir. Çalışmada, C. vulgaris alginin OD 750 ve klorofil-a değerlerinde her iki fitalosiyanin türevinin de artan konsantrasyonlarla birlikte azalmaya sebep olduğu gözlenmiştir. Bununla birlikte bakırlı fitalosiyaninin düşük konsantrasyonlarda (0.5 ve 1 ppb) algin gelişimini teşvik ettiği gözlenmiştir. SOD enzim aktivitesinde, bakırlı fitalosiyanin uygulanan (6 ppb) gruba göre metalsiz fitalosiyanin uygulanan (2 ppb) grubun daha yüksek konsantrasyonda artış gösterdiği tespit edilmiştir. GR enzim aktivitelerinde bakırlı fitalosiyanin uygulanan grupta 6 ppb konsantrasyonda artış ölçülürken; metalsiz fitalosiyanin uygulanan grupta 1, 2 ve 4 ppb konsantrasyonlarda artış ölçülmüştür. Bununla birlikte metalsiz fitalosiyanin grubunda APOD enzim aktivitesinde bütün konsantrasyonlarda azalma olduğu belirlenirken; bakırlı fitalosiyanin uygulanan grupta APOD enzim aktivitesinde bütün konsantrasyonlarda artma olduğu gözlenmiştir. Prolin miktarında, bakırlı fitalosiyanin uygulanan grubun düşük konsantrasyonunda (0.5 ppb) artış görülürken; metalsiz fitalosiyanin uygulanan gruptaki prolin miktarı (0.5, 1 ve 4 ppb) düzensiz azalma göstermiştir. MDA ve H2O2 miktarlarına baktığımızda bakırlı fitalosiyanin uygulanan grubun düşük konsantrasyonunda (0.5 ppb) bu değerlerin arttığı gözlemlenirken; metalsiz fitalosiyanin uygulanan grubun tüm konsantrasyonlarında azalma tespit edilmiştir. Sonuç olarak metalsiz fitalosiyaninin, bakırlı fitalosiyanine göre hücrede daha yüksek oranda oksidatif stres oluşturduğu gözlemlenmiş olup; toksik etkisinin fazla olduğu görülmüştür.