Sultân I. Mahmûd rûznâmeleri (1730-1754) (İnceleme ve çeviriyazı metin)

Osmanlı sarayında sır kâtibi adı verilen Enderun mensubu görevlilerce tutulan padişah günlüklerine "rûznâme" denilmektedir. Bu günlüklerde padişahın şehir içi-şehir dışı gezileri, devlet adamlarıyla görüşmeleri, bazılarında uzun süre kaldığı saray, yalı ve köşklerdeki faaliyetleri, Cuma selâmlıkları, bayram kutlamaları, divan toplantıları, mevlid alayları, yaşanan yangın, deprem, sel gibi âfetler vs. padişah merkezli olarak anlatılmaktadır. Başka bir ifadeyle bu eserlerde padişahın her gün ne yaptığı bütün canlılığıyla kaydedilmiştir. Bu çalışma, 24. Osmanlı padişahı olan Sultan I. Mahmud'un (1730-1754) yirmi dört yıllık saltanatının yaklaşık yirmi yılını (1730-1731, 1734, 1735-1738, 1740-1750, 1752-1754 tarihleri arası) gün gün kayıt altına alan, yedi farklı sır kâtibi tarafından kaleme alınan ve her biri farklı kütüphanelerde bulunan rûznâmelerin takriben 500 varak hacmindeki çeviriyazı metinlerini ihtiva etmektedir. Üç bölümden oluşan tez çalışmasının birinci bölümünde, tarihî kökenlerinden başlanarak sır kâtipliği müessesesi ve bir tarih kaynağı olarak padişah günlükleri olan rûznâmeler incelenmiştir. İkinci bölümde, Sultan I. Mahmud'un rûznâme tutan yedi sır kâtibinin hayatları tespit edilip ortaya çıkarılmış ve tuttukları rûznâmelerin nüsha, muhteva, dil-üslup özellikleri ve tesirleri ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ise rûznâmelerin çeviriyazı metinlerine yer verilmiştir.