Sürdürülebilir çevre yönetimi için (mikro/nano)plastik okuryazarliği ölçeği geliştirilmesi

Plastik parçacıklar; endüstri, tekstil ve plastik atıkların parçalanması ile kişisel bakım ürünlerinden çevreye yayılmasıyla su, hava ve toprağı kirletmekte olup, küçülen boyutları nedeniyle insan sağlığı üzerinde riskler oluşturabilmektedir. Bu araştırmanın amacı, plastik parçacıklardan kaynaklanan kirlilik konusunda bireylerin bilgi, farkındalık ve davranışlarını ölçmek üzere bir (mikro/nano)plastik okuryazarlığı ölçeği geliştirmektir. Çalışmada sistematik bir ölçek geliştirme süreci yürütülmüş olup, ölçeğin yapısının ortaya konulması ve doğrulanması amacıyla üniversite öğrencilerinden iki aşamada veri toplanarak elde edilen veriler üzerinde açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri gerçekleştirilmiştir. Nihai form üç temel boyuttan oluşmaktadır: bilgi, eylem ve farkındalık. Ölçeğin güvenilirliği Cronbach alfa ile test edilmiş ve genel için 0,898, alt boyutlar için ise 0,849 ile 0,894 arasında değerler bulunarak yüksek güvenilirlik sağlanmıştır. Sonuçlar, katılımcıların bilgi ve farkındalık düzeylerinin birbirine yakın olduğunu, ancak eyleme geçme oranlarının düşük olduğunu göstermiştir. Bu bulgu bireylerin mikro/nano-plastikler hakkında bilinçli olsalar da yeterince harekete geçmediklerini ortaya koymaktadır. Bu nedenle sürdürülebilir plastik yönetimi için bilgi ve farkındalığın eyleme dönüştürülmesi önemlidir. Sonuç olarak, geliştirilen (Mikro/Nano)Plastik Okuryazarlığı Ölçeği ile akademik araştırmalardan politika üretimine kadar geniş bir yelpazede kullanılabilecek geçerli ve güvenilir ve bir araç sunulmuştur.