Sürdürülebilir kalkınma anlayışı kapsamında döngüsel ekonomi modeli atık yönetimi sıfır atık: Ankara Büyükşehir Belediyesi örneği

Sürdürülebilirlik ve sürdürülebilir kalkınma anlayışı, son zamanlarda önemli bir paradigma değişimini hayata geçirmiştir. Yeni kalkınma anlayışı, sınırsız büyümenin aksine büyümenin sınırlarını ortaya koymuştur. İktisadi büyüme ve kalkınmanın ekonomik, kültürel, ekolojik, mekânsal, çevre ve doğal kaynakları, sosyal boyutları dikkate alan bir ekonomik model arayışı başat vermiştir. Gezegen sınırlarını aşmama olgusu paradigmayı evrimleştirmiştir. Dünya genelinde, fordizmin yarattığı sorunlar, hızla yükselen sanayileşme ve büyüme yarışı, nüfus artışı, kentleşme, küreselleşme ağının genişlemesi, üretim ve tüketim kalıplarında değişimler çoklu kriz çağını yaratmıştır. Bu çağda yaşanan krizler, ekolojik dengeleri bozmuş, çevre ve doğal kaynaklar üzerine baskıları arttırmış, dünyayı ve insanlığı ciddi bir atık sorunu ile karşı karşıya bırakmıştır. Sürdürülebilir kalkınma, çevre ekonomisi ve döngüsel ekonomi ile bu sorunlara yanıt aranmıştır. Avrupa Birliği (AB)'nin yeni ekonomik modeli olarak benimsenen "Döngüsel Ekonomi Modeli" çerçevesinde atıkların önlenmesi, geri dönüşüm ve geri kazanıma yönelik önemli hedefler, tedbir ve süreçler öne sürülmüştür. Avrupa Komisyonu tarafından 2015 yılında "Döngüsel Ekonomi Paketi" kabul edilmiş, sürdürülebilir kalkınma anlayışı temelinde atıkların azaltılması, geri dönüşüm oranlarının artması, yeşil kamu alımlarına destek sağlanması, ürün tasarımlarının geliştirilmesi amaçlanmıştır. Bu çalışmanın amacı, AB'nin ve Türkiye'nin döngüsel ekonomi modeli çerçevesinde atık yönetim politikalarını incelemek, atık ekonomisinin boyutunun analizini yapmak, çevre politikaları çerçevesinde atık yönetiminin etkilerini ortaya koymaktır. Bu kapsamda Ankara ilinin atık yönetimi ve atık ekonomisinin boyutları irdelenerek analiz edilmektedir. Çalışmada ayrıca Türkiye'nin ve Ankara'nın konumu, döngüsel ekonomiye yönelik projeleri ve hedefleri de bulunmaktadır. Ancak AB'nin döngüsellik amacına yönelik uyum düzeyi ve gelişmesinin çok yavaş olduğu görülmektedir. Yerel yönetimler, atık yönetim politikaları çerçevesinde ekonomik çıktı üretme potansiyelinden şimdiki konumuna göre daha uzak olduğunu göstermektedir.