Sürdürülebilir topraksız tarım uygulamalarına (hidroponik ve akuaponik) yönelik geliştirilen eğitim içeriğinin değerlendirilmesi

Bu çalışmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin, sürdürülebilir akuaponik ve hidroponik sistem konularının ilişkili olduğu ana kavramlar üzerinden bilişsel yapılarını incelemek ve bu doğrultuda geliştirilen öğretim sürecine yönelik öğrenci görüşlerini belirlemektir. Araştırmanın çalışma grubunu, 2023-2024 eğitim öğretim yılı, İzmir ili Urla İlçesine bağlı bir ortaokulun 6. sınıfında öğrenim görmekte olan 20 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden bütüncül tekli durum çalışma deseni kullanılmıştır. Sürdürülebilir akuaponik ve hidroponik sistemler ve ilişkili olduğu kavramlara yönelik 6 haftalık bir uygulama süreci tasarlanmış, Matematik ve Bilim Uygulamaları dersinde etkinlikler gerçekleştirilmiştir. Uygulama sürecinde, akuaponik ve hidroponik sistem STEM etkinlikleri yapılmış ve okul dışı öğrenme ortamı olarak topraksız tarım çilek serasına eğitim gezisi düzenlenmiştir. Veri toplama aracı olarak, 10 anahtar kavramdan oluşan (Akuaponik Sistem, Geri Dönüşüm, Gübre, Küresel İklim Değişikliği, Azot Döngüsü, Tasarruf, Sürdürülebilir Kalkınma, Madde Döngüsü, Tarım, Hidroponik Sistem) kelime ilişkilendirme testi ön test ve son test olarak uygulanmıştır. Öğrencilerin STEM etkinliklerine, okul dışı öğrenme ortamına yapılan eğitim gezisine ve topraksız tarıma yönelik görüşlerini ortaya çıkarmak için yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Kelime ilişkilendirme testinde üretilen kelimelerin frekans tablosu hazırlanarak kesme noktası tekniğine göre kavram ağları oluşturulmuştur. Yapılandırılmış görüşme formundan elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle çözümlenerek değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçları, etkinlik öncesinde öğrencilerin bazı kavramlar hakkında bilgi sahibi olmamakla beraber kavram yanılgılarının olduğunu, etkinlik sonrasında ise anlamlı öğrenmeler sağlandığını ve kavram yanılgılarının giderildiğini göstermektedir. Bu çalışma sonunda sürdürülebilir akuaponik ve hidroponik sistem STEM etkinliklerinin, öğrencilerin, "Geri Dönüşüm, Küresel İklim Değişikliği, Azot Döngüsü, Tasarruf, Sürdürülebilir Kalkınma, Madde Döngüsü, Tarım, Hidroponik Sistem, Akuaponik Sistem" konularının temel kavramlarını anlamalarına yardımcı olduğu, öğrenciler tarafından ilgi çekici ve eğlenceli bulunduğu, sorumluluk kazandırdığı ve işbirlikçi çalışmayı desteklediği tespit edilmiştir.