Sürdürülebilirlik bağlamında eko-tek kentsel tasarım ilkeleri: Zonguldak kent merkezi kıyı şeridi örneği

İklim değişikliği, karbon ayak izi, yenilenebilir enerji kaynaklarının etkin kullanılmaması, su kaynaklarının kirlenmesi ve azalması, etkin atık yönetiminin sağlanamaması, gibi sorunlar gezegenimizin geleceğini tehdit etmeye başlamıştır. Tehdit oluşturan bu sorunlara karşı, hassas ve büyük bir titizlikle yaklaşarak çözüm önerileri sunulmalıdır. Bunun için ekolojik kentsel tasarım ilkeleri ve teknolojinin sunduğu fırsatlardan yararlanılabilir. Sürdürülebilirliğin odak noktası olduğu ve teknolojinin de sürdürülebilirliği daha verimli kılmak için araç olarak kullanıldığı eko- tek kentsel tasarım yaklaşımı, peyzaj planlama ve tasarımında önemli bir yer tutar. Eko- tek kentsel tasarım yaklaşımının, kamusal alanların planlama ve tasarım aşamasına dahil edilmesiyle, insan ve doğa arasındaki ilişki kuvvetlendirilir, günümüz ve gelecek kuşakların yaşam kalitesi arttırılır. Kıyı, estetik ve fonksiyonel açıdan değerli ve hassas ekosistemlerdir. Ticaret, pazarlama, ulaşım, turizm vb. birçok amaçla kullanılmaktadır. Kıyılar, sunduğu bu hizmetler ve estetik değerinden dolayı insanların müdahalesine maruz kalmaktadır. Fiziki etmenlerle birlikte insan müdahalesine de maruz kalan kıyı alanlarının planlama ve tasarımında büyük bir özenle yaklaşılması gerekmektedir. Çalışma alanı; Zonguldak kent merkezinde yer alır. Kentin en yoğun caddesi olan Gazipaşa Caddesinin batı bölümünde, Liman Caddesi üzerinde bulunmaktadır. Bu çalışmada gözlem, görüşme ve doküman analizi gibi nitel veri toplama yöntemleri kullanılmıştır. Bu çalışmada amaç; Kıyı peyzajının korunması ve geliştirilmesi, sürdürülebilir kıyı kamusal alanının tasarlanması ve çalışma alanının potansiyelinin arttırılması amacıyla bir tasarım rehberi sunmaktır. Çalışma alanına ilişkin elde edilen bulgular 5 ana başlık içerisinde aktarılmıştır. Bunlar; Alan tasarımına ilişkin bulgular, ulaşıma ilişkin bulgular, teknoloji kullanımına ilişkin bulgular, altyapıya ilişkin bulgular ve yapı tasarımına ilişkin bulgulardır. "Alan Tasarımına İlişkin Bulgular" başlığı altında alanın mevcut tasarımı incelenmiştir. "Ulaşıma İlişkin Bulgular" başlığı altında çalışma alanının ulaşılabilirliği ve ulaşım sistemleri incelenmiştir. "Teknoloji Kullanımına İlişkin Bulgular" başlığı altında çalışma alanında teknolojinin nerelerde ve ne amaçla kullanıldığı incelenmiştir. "Altyapıya İlişkin Bulgular" başlığı altında alanın altyapısı incelenmiştir. "Yapı Tasarımına İlişkin Bulgular" başlığı altında binaların ekolojik açıdan uygunluğu incelenmiştir. Elde edilen bulgular sonucunda sürdürülebilirlik bağlamında, eko-tek tasarım rehberi sunulmuştur.