Suriyeli sığınmacı sekizinci sınıf öğrencilerin demokrasiye yönelik bazı temel kavramlara ilişkin algılarının incelenmesi

Bu çalışmada, komşumuz olan Suriyedeki iç savaştan kaçıp ülkemize sığınmış olan Suriyeli sekizinci sınıf öğrencilerin, Sosyal Bilgiler Dersinde öğrendikleri varsayılan bazı demokrasi kavramlarına ilişkin algıları incelenmiştir. Yöntem olarak nitel çalışma yöntemi ve olgu bilimsel desen kullanılarak, hazırlanan Yarı Yapılandırılmış Mülakat Formu ile çalışma yapılmıştır. Deney grubu olarak Adıyaman'daki Suriyelilerin konakladığı, Geçici Barınma Merkezinde bulunan Çadırkent Okulundan beş kız, beş erkek öğrenci seçilmiş; kontrol grubu olarak ise Adıyaman Merkez İlçenin, sosyo ekonomik düzeyi farklı beş okulundan beş kız ve beş erkek öğrenci seçilerek, toplam yirmi öğrenciyle çalışma yapılmıştır. Yarı Yapılandırılmış Mülakat Formu ile deney grubu ve kontrol grubundan toplanan veriler, sürekli karşılaştırma yapılarak çözümlenmiştir. Öncelikle konu ile ilgili olması açısından, mültecilik ve sığınmacılık konusu ile ilgili literatür taraması yapılmış; ardından demokrasi konusu irdelenerek, bu çalışma yapılmıştır. Yapılan literatür taramasında, dünyada ve Türkiye'deki mülteci veya sığınmacıların genel durumu ve karşılaştıkları problemler incelenmiştir. Demokrasi konusu ile de demokrasi, demokrasi çeşitleri, dünyada, Türkiye ve Suriye'de demokrasiyle ilgili ön çalışma yapılmış, daha sonra demokrasi eğitim ilişkisi ve eğitim programlarında demokrasi konusu incelenmiştir. Demokrasi ile ilgili çalışılacak kavramlar belirlenmiş ve uzman görüşü de alınıp, Yarı Yapılandırılmış Mülakat Formu hazırlanarak, seçilen deney ve kontrol grubuyla çalışma yapılmıştır. Çalışmanın sonucunda, Suriyeli öğrencilerin kavramlara, Türk öğrenciler kadar hakim olmadıkları, genel olarak kavramları literatürden uzak bir dil kullanarak, duygusal cevaplar verdikleri görülmüştür. Bu bağlamda, gerek okul ve okul dışı faaliyetler, gerekse de Sosyal Bilgiler Ders ve çalışma kitaplarında kavram öğretimi ile ilgili daha fazla etkinliklere yer verilmesi gerektiği ifade edilmiştir. Kavram öğretiminde materyal kullanımını önemine değinilerek, Suriyeli öğrencilerin sosyal bilgiler derslerinde geçen demokrasiye yönelik kazanımların, istenilen düzeye ulaşmamış olmasının nedenlerinin tespitine yönelik, akademik çalışmalar teşvik edilmesi önerilmiştir. Anahtar kelimeler: Mülteci/Sığınmacı, Eğitim Programı, Demokrasi, Kavram, Suriye