Sürûrî-i Müverrih'in manzum tarihleri (inceleme-transkripsiyonlu metin s. 51-150)

nsanlar ömür çizgisi içinde kendileri için önemli olan dogum, sünet, evlilik, iktidar, makam, savas, dogal felaketler, çesitli seyahatler? v.b. olayları hatırda tutmak ve gelecek nesillere nakletmek istegi içindedir. Kuskusuz bu önemli vazifeyi yerine getiren tarih bilimi ve tarih bilincidir. Tarih bilimi bu görevini yerine getirirken kendi metot ve tekniklerini sistemlestirmis ve bunun dısında insanlık, tarihi olayları naklederken çesitli yöntemler kullanmıstır. Bu yöntemlerden biri de insanlıgın güzel sanatların bir subesi olan edebiyattan yararlanmasıdır. Edebiyat tarih boyunca insanı ve onun bir hayat boyunca yarattıgı ferdi ve toplumsal süreci islemistir. nsan hayatını anlamlı kılan, bu toplumsal ve ferdi yasantıların hayat içerisindeki yerleridir. Bununla beraber sanatçı duygu ve suur insanıdır. Duygunun yarattıgı imgeleri suuru tasıyarak somutlastırır. Suurun yarattıgı kaygıları da duygular vasıtasıyla anlatmaya çalısır. Süphesiz olaylar bu duruma neden olan ana nedenlerden biridir. Tezimizin konusu olan Sürûrî'nin sairligi ve onun tarihçiligi bu açıdan ele alındıgında, inceledigimiz bölümde sairin hayatında önemsedigi -12 ana baslık ve 27 yan baslık olmak üzere- çok sayıda degisik konuda tarih düsürdügü görülmüstür. Sair bu tarihleri düsürürken edebi bir dil kullanmıs, ayrıca ait oldugu divan siiri gelenegine sadık kalmıstır. Ayrıca sair `Ebced' hesabıyla harflerin sayı degerlerinden faydalanarak olayların tarihlerini siirlerinde vermistir. Sair tarih düsürmede kullanılan 8 degisik yöntemi basarıyla uygulamıs ve aynı yöntemle çok sayıda tarih düsürme basarısı göstermistir. Bu sayede Sürûrî, tarih düsürücülügün en büyük üstadı sayılmıstır. Kesin yargılara ulasmak amacıyla Sürûrî'nin oldukça hacimli olan bu eserinin 50-150. sayfaları arası incelenmistir. ncelememiz II bölüme ayrılmıs; I. Bölümde Sürûrî'nin hayatı, eserleri ve edebi kisiligi, ayrıca tarihleri konu ve çesit olarak ele alınmıs, düsürdügü tarihlerdeki sahsiyetler hakkında bilgi verilmistir. II. Bölümde de tarihlerin transkripsiyonlu metni verilmistir.