Modern zamanlarda hayatta kalmak: İstanbul'daki ulema yalıları ve haneleri, 1790-1890

Osmanlı ulema aileleri sosyal bir varlık olarak akademik çalışmaların nadiren ilgisini çekmiştir. Tanzimat reformlarının eşiğinde ulema hakkındaki mevcut literatür, sekülerist ve milliyetçi önyargılarla sınırlandırılmış bir şekilde kurumsal değişim etrafında dolaşmaktadır. Dahası, pek çok çalışmada görülebileceği gibi ilmiyenin siyasi gerilemesi sosyoekonomik gerilemeyi de beraberinde getirmek zorunda değildir. Bu bağlamda, bu çalışma İstanbullu ulema hanelerini, Boğaziçi hattı belirli bir coğrafyadaki meskenleri, sahilhaneleri veya yalıları örnekler üzerinden sorgulamakta ve tartışmaktadır. Ayrıca tez, on dokuzuncu yüzyılda ilmiye bürokrasisi içinde belirli ulema ailelerinin süregelen hâkimiyetine dikkat çekmeyi amaçlarken, yüzyılın Şeyhülislamlarını ve bir dizi ulema şeceresini incelemektedir. Bunu yaparken, Boğaziçi'ndeki Bostancıbaşı defterlerini ve nüfus defterlerini ana hatlarıyla ele alarak, belirli bir kıyı şeridindeki beşeri coğrafyayı ve sosyal topografyayı ele almaktadır. Spesifik olarak tez, ulema hanelerinin bir analizini sunmayı amaçlamakta ve on dokuzuncu yüzyılda sosyoekonomik zenginlik açısından ilmiye sınıfında gözle görülür bir gerileme olmadığını ve ulemanın Boğaz'ın zengin kıyılarındaki varlığının bu iddianın bir göstergesi olarak tartışılabileceğini iddia etmektedir.