Seçili süt çiftliklerinin sosyal çoklu kriter yaklaşımı ile sürdürülebilirlik açısından değerlendirilmesi

Günümüzde Türkiye'de süt çiftlikleri modernize ediliyor ve ülke çapında bunun başarılı örnekleri bulunmakta. Ancak büyük çiftlikler desteklenirken sosyal ve çevresel faktörler göz ardı edilebiliyor. Bu çalışmanın amacı farklı yönetim pratikleri olan çiftlikleri karşılaştırmak ve süt çiftlikleri bazında sürdürülebilirliklerini ölçmek. Bu çalışma için, literatür taramasına ve paydaşlara dayanarak bir sürdürülebilirlik çerçevesi geliştirildi. Yem yönetimi, sürü yönetimi, gübre yönetimi, sosyal organizasyon bu çerçevenin ana bileşenlerini oluşturuyor ve çevresel, ekonomik ve sosyal sürdürülebilirlik boyutlarını kapsıyor. Bu çalışmadaki süt çiftlikleri, çok amaçlı örnekleme yöntemi ile seçildi. Süt çiftlikleri çiğ süt sattıkları işletme tesisine göre sınıflandırıldılar, bunlar; kooperatif, endüstriyel süt işleme tesisleri ve çiğ süt satın alan tüketicilerdi. Anket yöntemiyle seksen çiftlikten nicel ve nitel veri toplandı. Anketten toplanan bilgilere dayanarak kaynak, enerji, su ve işgücü nicel ve nitel veri olarak hesaplandı. Sürdürülebilirlik değerlendirmesi sosyal çoklu kriter metodolojisi kullanılarak hesaplandı. Çiftlik örneklemlerinden çiftlik yönetimi ve süt üretim yöntemleri sürdürülebilirlik açısından değerlendirildi. Çiftliklerin nihai karşılaştırılması için NAIADE programı kullanıldı. Değerlendirmelerin sonuçları küçük ve kooperatif üyesi çiftliklerin daha sürdürülebilir olduğunu gösterdi. Geliştirilen yöntemi kullanarak, çalışmanın genel çiftlik popülasyonu üzerinde daha büyük örneklem sayısı ile tekrarlanması ve sonuçların karşılaştırılması önerilmektedir. Bu çalışmanın sonuçlarının çiftlik seviyesinde sürdürülebilirlik tartışmalarına bir başlangıç oluşturması hedeflenmektedir.