Kentsel tasarım kriterleri ve politikası ile sürdürülebilir bir belediye CBS çalışması

Kentlerin artan nüfusuyla birlikte ortaya çıkan sorunlar, kentlerin yönetilebilmesinin ve planlanabilmesinin önemini ortaya koymaktadır. Kentlerin sürdürülebilirliğinin sağlanması ve insanlara yaşanabilir alanların oluşturulabilmesi için kentlerin nesnel kriterlere ve ihtiyaç analizlerine göre planlanması ya da iyileştirilmesi hayati önem taşımaktadır. Şehirler, bu alanlarda yaşayan tüm insanların ortak paylaşım alanları olduğu için planlamada kent tasarım kriterlerine göre bir planlanmasının yapılması kentlerin yaşanabilirlik seviyelerinin arttırılması için gerekli bir unsurdur. Kentlerin planlanmasında birçok kriterin dikkate alınması plan yapıcıların karar süreçlerini doğrudan etkilemektedir. Geographic Information System (GIS) and Multi-Criteria Decision Making (MCDM) yöntemlerinin entegre edildiği Municipal GIS (MGIS) modelinin planlamalarda uygulanması, ortaya çıkan sorunların ortadan kaldırılması ve nesnel kriterlere dayalı planlama yapılması için etkili bir yöntem oluşturmaktadır. Bu çalışma GIS ile MCDM yöntemlerinin bir arada kullanıldığı ve seçilen MCDM yöntemleri arasındaki farkı azaltan Game Theory yöntemiyle etkin bir kent planlama ve yönetim modeli olan MGIS'in oluşturulmasını amaçlanmaktadır. Bu kapsamda belirlenen kent tasarım kriterleri Analytical Hierarchy Process (AHP), Entropy Weight Method (EWM), Game Theory, and Weighted Linear Combination (WLC) yöntemleriyle birlikte analiz edilerek İzmir'in Konak ilçesinde uygulanmıştır. Ayrıca yerel yönetimlerin sınırlı kaynaklarını etkin şekilde yönetebilmek, yatırım yapabilecek alanların tespitlerini sağlamak ve bu alanların önem derecelerine göre sıralamalarının yapılabilmesi için MGIS modeline entegre olan The Technique for Order of Preference by Similarity to Ideal Solution (TOPSIS) yöntemi uygulanmıştır. Çalışma sonucunda; uygulama alanındaki en yaşanabilir alanlarının oranının AHP yöntemine göre %17,92, EWM yöntemine göre %19,86 ve Game Theory yöntemine göre ise %18,67 olduğu tespit edilmiştir. AHP ve Game Theory'nin ağırlıklı sıralamasında en öncelikli yatırım alanının I_12 yatırım alanı olduğu belirlenmiştir. EWM yönteminde ise bu alanın I_9 olduğu görülmüştür. Eşit ağırlıklı sıralamada ise I_9 yatırım alanının tüm yöntemlere göre en öncelikli yatırım alanı olduğu tespit edilmiştir.