Bor nitrür nanotüp ve hexagonal bor nitrürlerin sentezi, nanotaşıyıcı ve tedavi amaçlı uygulamaları

Bor bazlı nanomateryallerden bor nitrür nanotüpler (BNNT'ler) ve hexagonal bor nitrürler (hBN'ler) küçük boyutları, eşsiz fizikokimyasal yapıları ve biyouygunlukları, yüksek mekanik ve kimyasal dayanıklılıkları sayesinde son yıllarda tıp ve biyomedikal alanlarında ilgi çeken yapılar olmuşlardır. Bu özellikleri BNNT ve hBN'leri özellikle biyomakromoleküllerle etkileşimde uygun yapılar haline getirmektedir. Tez kapsamında, BNNT ve hBN'lerin ilaç taşıyıcı ve terapötik ajan olarak araştırılması amaçlanmıştır. İlaç taşıyıcı ve terapötik amaçlı kullanımları göz önüne alınarak, biyolojik uygulamaları amaçlanan BNNT ve hBN'lerin biyolojik çevre ile olan etkileşimleri hücresel boyutta açıklığa kavuşturulmalıdır. Yüksek konsantrasyondaki uygulamalarına rağmen sağlıklı hücrelerde biyouygun etki göstermeleri BNNT ve hBN'lerin biyomedikal alanda kullanımları için uygun yapılar olduğunu göstermektedir. BNNT ve hBN'lerin ilaç taşıyıcı ajan olarak değerlendirildiği çalışmada, yapılar doxorubisin (Dox) ve folat ile hidrofobik olarak etkileştirilmiştir. Kanser hücre yüzeyindeki artırılmış folat reseptörleri nedeniyle kanser hücresini hedeflemek amacıyla yapı folat ile etkileştirilmiştir. Çalışmanın sonucunda Dox ile etkileştirilmiş BNNT'lerin serbest Dox molekülleri ile aynı oranda etki ettiğini fakat folat sayesinde hücresel alımının iki kat arttığı görülmüştür. Sonraki kısımlarda ise temiz bir sentez yöntemi olarak katalizör kullanılmadan sentezlenen hBN'ler ile çalışmalara devam ettik. Çalışmanın ikinci kısmında, reaksiyon ortamında katalizör kullanılmadan sentezlenen hBN'lerin taşıyıcı ve terapötik etkileri incelenmiştir. Elde edilen sonuçlarda, hBN ile muamele edilen prostat kanser hücrelerinde reaktif oksijen türlerinin (ROT) yüzde 62 oranında arttığı, apoptoziz ile hücre ölümlerinin 4 kat arttığı ve hücrelerin metastaz kapasitelerinin önemli ölçüde azaldığı görülmüştür. Bu sonuçlar hBN'lerin prostat kanserinin tedavisinde terapötik ajan olarak öngörülmesinde cesaretlendirici olmaktadır. Bu gelecek vadeden sonuçlar hBN'lerin kanser tedavisinde ilaç taşıyıcı ve terapötik ajan olarak çalışmalarını in vivo evreye taşınmasında bizleri cesaretlendirmektedir.