Bazı 3-sübstitüe-2,4(1H,3H)-kinazolindion türevlerinin sentezi ve biyolojik çalışmaları

Bu tez çalışmasında, yirmi sekiz adet yeni 3-{2-[4-(sübstitüe)piperazin-1-il]-2-oksoetil}kinazolin-2,4(1H,3H)-dion türevi bileşiğin sentezi yapılarak biyolojik aktiviteleri incelenmiştir. Başlangıç maddesi olarak kullanılan 4,5-disübstitüe-2-aminobenzoik asit türevleri ile etil isosiyanatoasetat bazik ortamda reaksiyona sokularak 4,5-disübstitüe-2-[3-(2-etoksi-2-oksoetil)üreido]benzoik asit türevleri (bileşik 1-3) elde edilmiştir. Bu bileşiklerin derişik hidroklorik asitle muamelesi sonucu halka kapama reaksiyonuna uğraması ile (6,7-disübstitüe-2,4-diokso-1,4-dihidrokinazolin-3(2H)-il)asetik asit türevleri (bileşik 4-6) sentezlenmiştir. Bu bileşiklerin çeşitli piperazin türevleri ile amidasyon reaksiyonu sonucu 6,7-disübstitüe-3-{2-[4-sübstitüepiperazin-1-il]-2-oksoetil}kinazolin-2,4(1H,3H)-dion türevleri (bileşik 7-34) elde edilmiştir. Elde edilen bütün bileşiklerin yapıları 1H-NMR, UV ve IR spektral metodları ve elemental analiz yöntemi ile doğrulanmıştır. Bileşik 11, 20 ve 32 için ayrıca 13C-NMR ve kütle spektral teknikleri uygulanmıştır. Sentezlenen bileşiklerin antimikrobiyal ve antikanser aktivite çalışmaları ise agar disk diffüzyon ve Sulforodamin B testleri ile yapılmıştır. Sentezlenen bileşiklerin antimikrobiyal aktiviteleri gram pozitif bakterilerden Bacillus subtilis ve Staphylococcus aureus'a karşı incelenmiştir. Bileşikler standard ampisilin ile karşılaştırıldığında genellikle orta veya düşük seviyede etki göstermişlerdir. 3-[2-(4-Siklohekzilpiperazin-1-il)-2-oksoetil]-6,7-dimetoksikinazolin-2,4(1H,3H)-dion S. Aureus'a karşı 14 mm ile en yüksek inhibisyon zon çapını vermiştir. Sitotoksisite sonuçları incelendiğinde, sentezlenen bileşiklerin genellikle aktivite göstermedikleri veya orta seviyede aktivite gösterdikleri belirlenmiştir. Bileşiklerden 3-{2-[4-(4-klorobenzil)piperazin-1-il]-2-oksoetil}kinazolin-2,4(1H,3H)-dion'un (bileşik 7) hepatoselüler karsinoma (HUH-7), meme kanseri (MCF-7) ve kolorektal karsinoma (HCT-116) hücre hatlarına karşı iyi ve orta seviyede etkili olduğu belirlenmiştir (IC50 = 2.5, 6.8 ve 4.9 µM).